Het Spoor Terug

Het Spoor Terug

The Netherlands

In 'Het Spoor Terug' een wekelijkse documentaire van een half uur waarin we verhalen over gebeurtenissen in de vaderlandse geschiedenis, aan de hand van getuigenverslagen.

Episodes

Het Spoor Terug: Gladiatoren, helden van het Colosseum?, 11.26  

We kennen allemaal de gladiator uit de film The Gladiator. Onoverwinnelijk, rechtschapen en eerlijk. In werkelijkheid waren de gladiatoren vaak overwonnen barbaren die alles probeerden om in leven te blijven, tot aan het doden van de tegenstander toe. De Britse historicus Michael Grant plaatst de Romeinse amfitheaters zelfs op één lijn met de vernietigingskampen van de nazi’s. Waren de gladiatoren nou helden of slachtoffers?Paul van der Gaag ging naar Campanië en Rome en reconstrueerde voor Het Spoor Terug een harde werkelijkheid van bloed en geweld.

Het Spoor Terug: Puputan: Het einde van Bali, 11.21  

Als begin twintigste eeuw wordt besloten om in Nederlands-Indië een ethische politiek te gaan voeren, hoort daar expansie bij, dus onder meer het oprollen van een handjevol onafhankelijke koninkrijkjes in het zuiden van Bali. Op 20 september komt het Nederlandse leger op Bali tegenover honderden met kris en speer gewapende Balinezen te staan. Een bloedbad is het gevolg.Gerard Leenders maakte voor Het Spoor Terug een documentaire over de gebeurtenissen.

Het Spoor Terug, Sovjet-cellist Ferschtman kijkt terug  

In de jaren ´70 werd de cellist Dimitri Ferschtman door het Sovjet-ministerie voor een ultimatum gesteld: afstand doen van zijn muzikale rolmodel, of het land verlaten. Ferschtman koos het tweede. Met zijn vrouw kijkt de cellist terug op de Sovjet-gekte, Rusland, zijn leven en zijn vlucht. Dat alles in een documentaire van Pieter-Bas van Wiechen en Sophie van Leeuwen.

Het Spoor Terug: het graf van de prachtlievende, 11.26  

Het Hongaarse dorp Szigetvar is in alle staten. Op 6 september arriveert een Turkse delegatie met prominente Ottomaanse nazaten om hun grote vondst te bewonderen: het graf van Suleyman de Prachtlievende. Het is de sultan waar Erdogan zich het liefste mee associeert. In de 46 jaar dat Suleyman op de troon zat breidde hij zijn rijk flink uit met veroveringen op de Balkan, in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Er is eindeloos lang gezocht naar de tombe en begin dit jaar kwam er eindelijk een doorbraak: in de achtertuin van een tandeloze wijnboer ontdekte een team van Hongaarse archeologen een berg stenen die duidde op Suleyman's laatste rustplaats. Wat betekent dat voor de regio? En hoe interessant is dit voor Turkije? Laura Stek bezocht schrijver Jaap Scholten in zijn Hongaarse huis vlakbij de opgraving. Samen reisden ze naar het graf en spraken ze met de vinder en zijn team over de 'de grootste Hongaarse vondst tot nu.'

Het Spoor Terug, de zomer die niet doorging, 11.25  

10 april 1815 ontplofte in Indonesië de vulkaan Tambora. Een enorme aswolk werd 40 kilometer hoog de lucht ingeslingerd waar het stof zich als een lichte sluier over de hele aardbol verspreidde. De winter was streng en het jaar 1816 staat bekend als "het jaar zonder zomer". Oogsten mislukten, ongekende hoeveelheden regen daalden op de aarde neer. Zowel in China als delen van Europa heerste honger. Deze zomer vol onweer en rampspoed gaf ons het boek Frankenstein, de voorloper van de fiets, en dagboeken vol met nauwgezette meteorologische metingen. Mathijs Deen maakte een documentaire over "De zomer die niet doorging".

Het Spoor Terug, Hollands Siberie, deel 2, 11.26  

In 2008 publiceert journaliste/schrijfster Suzanna Jansen haar boek ‘Het Pauperparadijs’, waarin ze op zoek gaat naar haar familiegeschiedenis die haar vijf generaties terugvoert. Het blijkt een verhaal doorspekt van armoede. Drie opeenvolgende generaties belanden in het heropvoedingsgesticht van Veenhuizen, maar ook daarna blijkt de armoede maar moeilijk af te schudden. De dwanggestichten zijn onderdeel van de Maatschappij van Weldadigheid, opgericht door generaal Johannes van den Bosch, die de armoede in ons land wilde opheffen door pauperfamilies vrijwillig op het Drentse land aan het werk te zetten in zijn koloniën. Maar in Veenhuizen worden de gestichten, gebouwd in 1823, uiteindelijk strafkoloniën voor verlopen landlopers en bedelaars. In de zomer van 2016 wordt het gelijknamige theaterspektakel over arm & rijk gespeeld op de binnenplaats van het Tweede Gesticht. Regisseur Tom de Ket schreef het scenario. De documentaire van René Oomen volgt het verhaal van Suzanna Jansen, schetst het decor waarin haar voorouders verbleven, én geeft een impressie van de voorbereidingen van het theaterspektakel.

Het Spoor Terug; Terug naar Hollands Siberie (deel I)  

Het was zomaar een boek over een het leven van arme familie, vanaf de achttiende tot diep in de twintigste eeuw. Het werd een bestseller. Binnenkort wordt het pauperparadijs van Suzanna Jansen ook op de planken gebracht, als theaterspektakel. Documentairemaker René Oomen was erbij, en maakte een documentaire over ‘the making of’. Zondag deel 1: Terug naar Hollands Siberië: Onderstand als gunst.

Het Spoor Terug, Onze Koeien, deel 2  

Ruim zeventig jaar geleden werd de ideale koe van het Friese stamboek Us Mem in Leeuwarden in brons gegoten. Eeuwen daarvoor al waren melkkoeien onze nationale trots en onze boeren produceerden de beste melk, de beste kaas en de beste boter. Ooit telde Nederland 150.000 melkveehouders, nu is daar nog een tiende deel van over. En de laatste koeienboeren hebben het bepaald niet makkelijk, want de actualiteit blijkt vol koegedoe.Michal Citroen maakte voor het Spoor Terug een tweedelige serie over de geschiedenis van onze koeien. Dit is deel twee.

Het Spoor Terug; Onze koeien (deel I), 11.22  

Ruim zeventig jaar geleden werd de ideale koe van het Friese stamboek Us Mem in Leeuwarden in brons gegoten. Eeuwen daarvoor al waren melkkoeien onze nationale trots en onze boeren produceerden de beste melk, de beste kaas en de beste boter. Ooit telde Nederland 150.000 melkveehouders, nu is daar nog een tiende deel van over. En de laatste koeienboeren hebben het bepaald niet makkelijk, want de actualiteit blijkt vol koegedoe. Michal Citroen maakte voor Het Spoor Terug een tweedelige serie over de geschiedenis van onze koeien. Dit is het eerste deel van het tweeluik.

Het Spoor Terug; Hiddensee, 11.23  

In de periode van de bouw van de Muur tot de Wende probeerden honderden mensen uit de DDR over de Oostzee naar het Westen te vluchten. Veel van hen werden gepakt, en een onbekend aantal is verdronken. Schattingen variëren tussen de 170 en 190 mannen, vrouwen en kinderen. Vooral de oversteek van Hiddensee naar het vijftig kilometer verderop gelegen Denemarken was gevaarlijk. Mathijs Deen bezocht Hiddensee en sprak met de schrijver Lutz Seiler, die het boek ‘Kruso’ schreef over het vluchteiland. Hij maakte voor Het Spoor Terug de documentaire Hiddensee.

Het Spoor Terug; Asiel gezocht, deel II, 11.26  

Nederland positioneert zichzelf graag als gastvrij en tolerant land. We vingen de Hugenoten immers met open armen op en de Joodse gemeenschap mocht zo maar synagogen bouwen. Maar klopt dat beeld nog wel, als we kijken naar de ontvangst van onze vluchtelingen? Wat zijn de moeilijkheden waar politici mee te maken hebben en hadden en hoe hebben de vluchtelingen het ervaren in Nederland? Deel 2 van een tweedelige serie. Deze documentaire van Laura Stek maakt deel uit van het online project De Asielzoekmachine.

Het Spoor Terug; Asiel gezocht, Deel I, 11.19  

Nederland positioneert zichzelf graag als gastvrij en tolerant land. We vingen de Hugenoten immers met open armen op en de Joodse gemeenschap mocht zo maar synagogen bouwen. Maar klopt dat beeld nog wel, als we kijken naar de ontvangst van onze vluchtelingen? Wat zijn de moeilijkheden waar politici mee te maken hebben en hadden en hoe hebben de vluchtelingen het ervaren in Nederland? Deel I: de jaren tachtig en negentig. Deze documentaire van Laura Stek maakt deel uit van het online project De Asielzoekmachine.

Het Spoor Terug; De Westerbeek, 11.24  

264 jaar geleden sloeg het VOC-schip de Westerbeek kapot tegen de hoge kliffen van de Faeröer. Er kwamen elf bemanningsleden om, maar de overlevende Nederlandse schipbreukelingen zorgden voor een geboortegolfje op de archipel tussen Schotland en IJsland. Documentairemaker Marten Minkema reisde naar de Faeröer-eilanden, zocht naar nazaten van de dappere Hollanders, en reconstrueerde de stranding.

Het Spoor Terug; 'Het geheugen van Seng Ly', 11.23  

De beschadigde Cambodjaanse vluchtelingen hadden net de verschrikkingen van Pol Pot en de Rode Khmer achter de rug toen ze op Nederlandse uitnodiging, bij wijze van proef, werden opgevangen in rijtjeshuizen in het Brabantse Oss. Daar startte een integratieprogramma voor de vluchtelingen wiens verschrikkelijke verleden niemand echt begrijpt. René Oomen sprak met een aantal van de Cambodjanen van toen en maakte de documentaire ‘Het geheugen van Seng Ly’.

Het Spoor Terug; de verdwenen dierentuin, het Noorder dierenpark in Emmen, 11.25  

Dierentuin Emmen is niet meer, dierentuin Emmen heet tegenwoordig Wildlands Adventure Zoo. Een mooi moment, kortom, om terug te kijken op het eenvoudige Noorderdierenpark dat in 1935 op Hemelvaartsdag haar poorten opende.Gerard Leenders sprak met betrokkenen en maakte de documentaire: ‘De verdwenen dierentuin’.

Het Spoor Terug: Het dienstbevel, 11.24  

Aanstaande maandag, 21 maart, is het precies 65 Jaar geleden dat de eerste groep Molukse KNIL-militairen uit het net onafhankelijke Indonesië aankwamen in Nederland, met hun gezinnen aan boord van de Kota Inten. Uiteindelijk kwamen er in 1951 12.500 Molukkers naar Nederland. Niet uit vrije wil, maar op dienstbevel. Naar aanleiding van het 65-jarig jubileum van de komst van de Molukkers maakte Paul van der Gaag een documentaire op basis van interviews van dertig jaar geleden.

Het Spoor Terug: Niet bang te krijgen, 11.18  

De nichten Hella en Sandra Rottenberg kenden hun grootvader Isay Rottenberg goed, maar zijn vooroorlogse bestaan was voor hen een onbekend hoofdstuk. Dat hij een fabriek bezat, die door de nazi's was afgepakt, zoveel wisten ze. Maar er was veel meer. De nichten gingen op onderzoek uit en maakten de documentaire 'Niet bang te krijgen'.

Het spoor terug: Waar is Willemstad?, 11.20  

In 1973 werd in het miniatuurpark Madurodam in Den Haag een maquette van Willemstad onthuld door Koningin Juliana. Jarenlang gingen Antillianen naar Madurodam om hun Willemstad te zien. Ook Maduro, de naamgever van het miniatuurpark, moet postuum trots zijn geweest dat zijn geboortestad in het park vertegenwoordigd was. Maar in 1991 verdween de maquette en verscheen hij ineens op Antilliaanse feestjes. Vervolgens reisde de maquette via zolders en kinderkamers zelfs af naar Curaçao. Documentairemaker Jesper Buursink reist samen met kunstenaarscollectief Pink Pony Express de maquette achterna en probeert te achterhalen waarom de maquette uit het miniatuurpark verdween.

Het Spoor Terug: De Nieuwe Stad, 10.21  

Vanaf komende maart viert Rotterdam 75 jaar Wederopbouw. Ter gelegenheid daarvan, in het kader van het project Rotterdam viert de stad, is het Verhalenhuis Belvédère op Katendrecht eind vorig jaar begonnen met de audioregistratie van verhalen van Rotterdammers over de wederopbouw van hun stad.Elk weekend worden in een verplaatsbare keet met studio, ergens op een markant punt in het centrum, door vrijwilligers van het Verhalenhuis Rotterdamse levensverhalen opgenomen. Die geschiedenissen worden verwerkt in lezingen, debatten, manifestaties en tentoonstellingen het komende jaar. Programmamaakster Michal Citroen luisterde mee in de mobiele keet en maakte voor het Spoor Terug aan de hand van de persoonlijke vertellingen een sfeerbeeld van de Wederopbouw van haar eigen stad.

Het Spoor Terug: 75 jaar Februaristaking, 11.28  

Aanstaande 25 en 26 februari is de Februaristaking uit 1941 maar liefst 75 jaar oud. De Februaristaking was de eerste grootschalige verzetsactie tegen de Duitse bezetter, als protest tegen de razzia en deportatie van 425 Joodse mannen. Alweer jaren geleden maakte Kees Slager en Ronald van den Boogaard een reconstructie met betrokkenen. Naar aanleiding van het vijf-en-zeventigjarige jubileum een herhaling van dit Het Spoor Terug uit 1975.

0:00/0:00
Video player is in betaClose