NTR | De Kennis van Nu - Podcast

NTR | De Kennis van Nu - Podcast

The Netherlands

Iedere dag houden wij je hier op de hoogte van het wetenschapsnieuws. Iedere week gaat Karin van den Bogaert in deze podcast uitgebreid in gesprek met een wetenschapper. De Kennis van Nu / Nieuws en Co / De Ochtend.

Episodes

LHBT'ers kunnen op werk niet helemaal zichzelf zijn  

'Workplace pride'. Zo heet de nieuwe leerstoel die de Universiteit Leiden in het leven heeft geroepen. Sociaal psycholoog Jojanneke van der Toorn bekleedt hem sinds 1 januari, en zij onderzoekt welke maatregelen het werkklimaat kunnen verbeteren voor homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders.

Hein Daanen over koude vingers  

Hoogleraar thermofysiologie Hein Daanen vertelt waarom onze vingers warm worden als ze langer in de kou zijn.

Hormoonverstoorders opsporen met bacteriën  

Ze kunnen onze vruchtbaarheid verminderen en bijdragen aan het ontstaan van kanker. Ik heb het over hormoonverstorende stoffen: stoffen die we via onze voeding binnen krijgen, die ons hormoonsysteem in de war schoppen en daardoor onze gezondheid in gevaar brengen. Gelukkig kunnen we hormoonverstorende stoffen goed meten, maar dat duurt lang en kost veel geld. Daarom zoeken wetenschappers naar nieuwe meetmethoden. Deze week publiceerden Amerikaanse onderzoekers over een bacterie die vrouwelijke geslachtshormonen kan opsporen.Wij spreken erover met Martin van den Berg, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht.

Waarom we ons niet in ons pensioen verdiepen  

Hoe staat u er financieel voor na uw pensionering? Of heeft u het nadenken over uw pensioen uitgesteld en weet u eigenlijk niet waar u aan toe bent? In het laatste geval bent u in goed gezelschap, want volgens het NIBUD – het nationaal instituut voor budgetvoorlichting - heeft minder dan de helft van de Nederlanders tussen de 25 en 65 een goed beeld van de financiële situatie na pensionering. Sociaal psycholoog Job Krijnen onderzocht het mechanisme achter dit uitstelgedrag en hij concludeert dat teveel nadruk op het beláng van pensioenopbouw averechts werkt. Hij promoveert aanstaande vrijdag aan de Universiteit van Tilburg op zijn onderzoek.

Handenvol vitaminen slikken, maar geen bloeddrukmedicijnen accepteren  

‘Een teken aan de wand’, noemt hoogleraar cardiologie Angela Maas het. Deze week publiceert vakblad JAMA onderzoek waaruit blijkt dat het aantal mensen met een hoge bloeddruk stijgt. Wereldwijd. En het gaat dan niet alleen om ouderen, maar ook om jonge mensen. Hoe zorgelijk is dat? En waarom krijgen we die bloeddruk niet onder controle? Wij vroegen het aan Angela Maas, hoogleraar cardiologie voor vrouwen aan het Radboud Universitair Medisch Centrum.

Wegen bedreigen de biodiversiteit  

Een grote bedreiging van de biodiversiteit zijn wegen. Want die fragmenteren het landschap en dus de ecosystemen. Wereldwijd zijn er ondertussen zo’n 600.000 stukjes. Een internationaal team van wetenschappers maakte een wereldkaart en publiceerde die in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Hans ter Steege, onderzoeker van de bomendiversiteit in het Amazonegebied en verbonden aan Naturalis en de Vrije Universiteit Amsterdam vertelt in Nieuws en Co over de gevolgen van deze fragmentatie voor de biodiversiteit in het Amazonegebied en hier, in Nederland zelf. Bekijk de kaart hier

Mag genetisch toverstafje malaria uitroeien?  

Voorstanders zeggen dat we er malaria mee kunnen uitroeien, terwijl tegenstanders bang zijn dat hele soorten erdoor zullen uitsterven. We hebben het dan over zogeheten gene drives. Met die technologie kun je genetische veranderingen heel snel binnen populaties verspreiden. De Verenigde Naties bogen zich deze week over de technologie en besloten hem niet te verbieden. Maar wat zijn die beloftevolle en controversiële gene drives eigenlijk? Wij spraken erover met Niels Geijsen, hoogleraar regeneratieve geneeskunde aan het Hubrecht Instituut en de Universiteit Utrecht.

Jo van den Brand over hét wetenschapsnieuws van 2016: de eerste waarneming van zwaartekrachtgolven  

Het was dé doorbraak van het jaar. Hét grote wetenschapsnieuws van 2016. Op 11 februari maakten wetenschappers bekend dat ze zwaartekrachtgolven hadden gedetecteerd. Die golven waren 100 jaar eerder door Einstein voorspeld, maar zijn zó zwak dat er nu pas apparatuur is waarmee onderzoekers ze kunnen waarnemen. Het interessante is dat wetenschappers via die golven compleet nieuwe informatie uit het heelal kunnen halen. Alsof ze een nieuw zintuig hebben gekregen. We praten erover met Jo van den Brand, programmaleider gravitatiegolven – zwaartekrachtgolven – bij het Nikhef, en hoogleraar natuurkunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Op zoek naar verborgen plantenschatten uit het verleden  

In het onderzoeksinstituut Naturalis bestudeert hoogleraar Etnobotanie Tinde van Andel een zeer bijzondere verzameling herbaria. Dat zijn collecties op papier gedroogde planten die vroeger voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt werden. En deze supergrote verzameling uit Naturalis is eeuwen oud en soms nauwelijks bekeken. Nieuws en Co ging op bezoek.Lees hier meer over de bijzondere verhalen uit de Naturalis collectie.

Waarom het woord 'ras' zo problematisch is  

Volgens hoogleraar wetenschappelijke antropologie Amade M'Charek mag je mensen wetenschappelijk al lang niet meer in raciale groepen verdelen. Toch gebeurt het in de maatschappij nog vaak. Zelfs de wetgeving en het openbaar ministerie doen er aan mee. Hoe komt dat en wat zijn de gevaren? Nieuws en Co sprak met de antropologe.

ESA-Missieleider Fred Jansen over 2016 en de toekomst van de ruimtevaart  

We vonden bouwstenen voor leven op komeet 67 P, we detecteerden zwaartekrachtgolven die ons een gloednieuw venster op het heelal bieden, en we kregen een sloot aan nauwkeurige meetgegevens over de sterren in onze Melkweg. Kortom, 2016 was een interessant jaar voor de ruimtevaart. Nieuws en Co praat met ESA-missieleider Fred Jansen over afgelopen jaar en de toekomst.

In gesprek met Marion Koopmans  

Een mysterieus virus dook plots op in Zuid-Amerka en bleek te zorgen voor hersenafwijkingen bij net geboren baby’s: Zika. Een zwangere vrouw die een zika-infectie doormaakt, loopt kans een baby te krijgen met micro-encefalie: een te kleine schedel en te kleine hersenen. Een uitdaging voor de wetenschap. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC.

Annelien Bredenoord  

De eerste baby met drie genetische ouders, een fout stuk DNA in longkankerpatiënten kapot knippen met de CRISPR-techniek, en zaad- en eicellen maken uit huidcellen. Het gebeurde allemaal dit jaar. Spectaculair, maar vinden we het ook ethisch verantwoord? En wat kunnen we in 2017 aan controversiële laboratoriumvondsten verwachten? Ik praat erover met Annelien Bredenoord, associate professor medische ethiek bij het UMC Utrecht en Eerste Kamerlid voor D66.

Maak medicijnen met zonlicht  

Maak je eigen medicijnen. Met zonlicht. Timothy Noel en zijn team van de TU Eindhoven ontwikkelden een apparaatje waarmee dat kan.

‘Aanpak etnisch profileren vergt lange adem’  

In publieke debatten over veiligheid en migratie – zoals het debat over etnisch profileren – is een schreeuwende behoefte aan nuance, kennis en feiten. Dat stelt hoogleraar rechtssociologie Maartje van der Woude in de oratie die ze afgelopen vrijdag uitsprak aan de Universiteit Leiden. Zij pleit voor een lange adem en tegen one-liners die een valse, versimpelde werkelijkheid schetsen.

Seksrobot bedreigt onze sociale vaardigheden  

Ze zouden de gedwongen prostitutie terug kunnen dringen, eenzaamheid verdrijven en groentjes de mogelijkheid geven om ervaring op te doen: seksrobots. Vandaag en morgen vindt in Engeland een internationaal congres plaats over liefde en seks met robots. Wij spreken erover met Lambèr Royakkers, universitair hoofddocent ethiek van de techniek aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij vreest voor onze sociale vaardigheden.

Jonge topsporters weerbaar maken tegen doping  

Dopingzondaars kennen we volop, in de topsport. Denk bijvoorbeeld aan Maria Sharapova en Lance Armstrong. Jongeren die aan het begin van een topsportcarrière staan, zijn vaak nog niet in aanraking gekomen met doping. Maar hoe hou je ze schoon? Dat onderzoekt de dopingautoriteit samen met de Radboud Universiteit Nijmegen. Wij spraken erover met psychologisch onderzoeker Tirza van Noorden van de Radboud Universiteit.Wie aan het onderzoek mee wil doen kan zich aanmelden via www.dopingautoriteit.nl/onderzoek

Hersenletsel bij kinderen soms onderschat  

Het is de nachtmerrie van iedere ouder. Je kind valt van de trap, krijgt tijdens het sporten een klap tegen het hoofd, of raakt betrokken bij een verkeersongeluk met hersenschade als gevolg. Levert dat blijvende beperkingen op? En kunnen artsen de omvang daarvan altijd goed inschatten? Neuropsycholoog Marsh Königs promoveerde gisteren cum laude aan de Vrije Universiteit en ontdekte dat de langetermijngevolgen soms worden onderschat.

Met autonoom varen blijven alle stuurlui aan wal  

Straks staan de beste stuurlui letterlijk aan wal. Want dan varen schepen rond zonder kapitein en zonder matrozen aan boord. Volautomatisch over de wereldzeeën. De technologie is er al en wordt in razend tempo verder ontwikkeld, onder andere aan de Technische Universiteit in Delft. Autonome scheepvaart noemen ze het en de TU Delft is koploper op dit gebied in de wereld. Verslaggever Marc-Robin Visscher ging kijken bij een demonstratie in het Delftse testlab.

De virtuele slaapcoach  

Lekker geslapen vannacht? Kans van 1 op de 10 dat dat niet zo is. Want ongeveer tien procent van de Nederlanders heeft slaapproblemen.Wellicht dat u in de nabije toekomst van uw slapeloosheid afgeholpen kunt worden door een app: Sleepcare.Deze app is een geautomatiseerde slaapcoach, en die blijkt goed te werken. Dat is goed nieuws, want er zijn niet genoeg therapeuten om alle mensen met slaapproblemen te helpen. Promovenda Corine Horsch deed onderzoek naar het effect van de ‘geautomatiseerde slaapcoach‘. Mensen die meer willen weten kunnen terecht op: ikgalekkerslapen.nl

0:00/0:00
Video player is in betaClose