NTR | De Kennis van Nu - Podcast

NTR | De Kennis van Nu - Podcast

The Netherlands

Iedere dag houden wij je hier op de hoogte van het wetenschapsnieuws. Iedere week gaat Karin van den Bogaert in deze podcast uitgebreid in gesprek met een wetenschapper. De Kennis van Nu / Nieuws en Co / De Ochtend.

Episodes

Voeden flexcontracten het populisme?  

De Wet Werk en Zekerheid van Lodewijk Asscher is een voedingsbodem voor populisme. Dat stelde hoogleraar economie Barbara Baarsma een tijdje terug in De Telegraaf. Bestaat er inderdaad een link tussen de manier waarop we de arbeidsmarkt inrichten en ons stemgedrag? Dat onderzoekt Agnes Akkerman. Ze is hoogleraar Arbeidsmarkt Instituties en Arbeidsrelaties aan de Radboud Universiteit Nijmegen en ze sprak vorige week haar oratie uit.

Lara Rense rent zich rot in de hitte  

We hebben vandaag een bijzonder experiment gedaan in de bloedhitte buiten. We hebben Koen Levelt van de Vrije Universiteit van Amsterdam uitgenodigd omdat we wilden weten of het met deze hitte verantwoord is om te sporten. Levelt is namelijk thermofysioloog en Lara was het proefkonijn.

Detoxen is al eeuwenoud  

We willen allemaal oud worden en dan liefst ook in goede gezondheid. Er zijn websites en stapels boeken volgeschreven over hoe we dat kunnen bereiken. In vroeger tijden was dat niet anders, alleen zijn de ideeën over hoe je gezond oud kunt worden in de loop der tijd wel veranderd. In Groningen start morgen de tentoonstelling 'Gelukkig Gezond' over gezond ouder worden door de eeuwen heen. Wij praten erover met een van de samenstellers: medisch historicus Rina Knoeff.

Dieren 'communiceren' door bacterie  

Zoogdieren gebruiken geuren om met elkaar te praten. “Wegwezen, dit gebied is van mij!”, zeggen ze bijvoorbeeld. Of: “Ik ben een gezond vrouwtje en ik zoek een partner.” Die geur komt niet van het dier zelf, zo blijkt nu, maar van de bacteriën die het bij zich draagt. Onderzoek bij stokstaartjes heeft dat aangetoond. Ik praat erover met Nienke Beintema, wetenschapsjournalist voor onder meer De Kennis van Nu en NRC Handelsblad.

Cabomba woekert in Loosdrechtse Plassen  

Deze week is het de Week van de Invasieve Exoot. Marc-Robin Visscher nam een kijkje bij de Loosdrechtse Plassen.

Onze huiskatten komen uit Egypte én uit het Nabije Oosten  

Goed nieuws voor kattenliefhebbers. Via genetisch onderzoek hebben wetenschappers ontdekt waar de wortels van onze huiskat liggen. Daarvoor namen ze DNA-monsters uit onder andere Egyptische kattenmummies. Ze publiceerden hun vondsten zojuist in Nature Ecology and Evolution en wij praten erover met Bea De Cupere van het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel.

2,5 miljoen voor onderzoek naar het puberbrein  

Haar onderzoek naar het puberbrein is baanbrekend, vernieuwend en inspireert jonge onderzoekers, oordeelt de NWO. Daarom is hoogleraar neurocognitieve ontwikkelingspsychologie Eveline Crone een van de vier laureaten die een Spinozapremie krijgt. 2,5 miljoen euro, die ze vrij mag besteden aan onderzoek. Verslaggever Karin Alberts was erbij, in de Rode Hoed in Amsterdam, toen de laureaten bekend werden gemaakt.

Waarom we roddelen  

Roddelen. We doen het allemaal, maar we schamen ons er ook een beetje voor. Want roddelen heeft een slechte naam. Toch is dat niet helemaal terecht. Dat concluderen wetenschappers van de Rijksuniversiteit Groningen. Wij praten erover met Onne Janssen, hoogleraar gedrag in organisaties.

Hoe de Nederlandse flora zal veranderen door klimaatverandering  

Klimaatverandering wordt steeds meer voelbaar en zichtbaar. Het stelt de wetenschap voor veel vragen over de gevolgen voor de flora. Krijgen we dan bijvoorbeeld meer planten vanuit het drogere Zuid-Europa? En hoe gaan die planten zich in Nederlandse bodem gedragen? De Wageningen Universiteit probeert antwoorden te krijgen op deze vragen. Jeroen de Jager ging kijken naar een proefopstelling van Wim van de Putten, hoogleraar functionele biodiversiteit.

Bang dat de kanker terug komt  

Mensen die van kanker zijn genezen, zijn vaak bang om opnieuw ziek te worden. Een derde van hen is zelfs zo bang, dat de kwaliteit van leven erdoor in het gedrang komt. Onderzoekers van het Radboud Universitair Medisch Centrum ontwikkelden een therapie om die angsten beter te hanteren. En die behandeling werkt, blijkt uit onderzoek van psycholoog Marieke van de Wal, die gisteren aan het Radboud UMC promoveerde.

Meer dan 2 miljard mensen te dik  

Inmiddels is 30 procent van de wereldbevolking te dik. Dat blijkt uit onderzoek dat zojuist is verschenen in The New England Journal of Medicine. De gewichtsproblemen brengen veel gezondheidsklachten met zich mee. Steeds meer mensen sterven als gevolg van deze aandoeningen. Over de oorzaken en mogelijke oplossingen praten wij met landbouw- en voedseldeskundige Louise Fresco. Zij is voorzitter van de raad van bestuur van de Universiteit Wageningen en bekleedde jarenlang hoge functies bij de FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties.

Wat er waarschijnlijk mis ging bij het fatale Franse medicijnonderzoek  

Wij gaan terug naar januari 2016. Toen werden gezonde proefpersonen onwel terwijl ze in het Franse Rennes meededen aan onderzoek naar een nieuwe, experimentele pijnstiller. Één proefpersoon overleed en anderen liepen permanente hersenschade op. Hoe dit kon gebeuren weten we nog steeds niet precíes, maar wetenschappers uit onder meer Leiden ontdekten wat er op moleculair niveau fout kan zijn gegaan. Wij praten erover met Mario van der Stelt, groepsleider van de afdeling moleculaire fysiologie aan de Universiteit Leiden en coördinator van het onderzoek.

Kweekvis in topconditie  

Volgens de Nederlandse vereniging van viskwekers komt de helft van de vis die we eten uit kwekerijen. Dat is goed nieuws voor de wilde vis want er vindt minder overbevissing plaats. Maar met de kweekvis gaat het niet altijd goed. Daarom gaat hoogleraar Hans Komen van Wageningen Universiteit fokprogramma's opzetten met de bedoeling lekkere vis te kweken die in topconditie is.

Vleermuizen redden met rode lantaarnpalen  

Er zijn nog maar weinig plekken in Nederland waar het 's nachts écht donker is. Terwijl steeds duidelijker wordt dat licht slecht is voor nachtdieren, zoals vleermuizen. Voor het eerst is een jarenlang onderzoek uitgevoerd naar de nadelige effecten van 'nacht-licht'. Verslaggever Ewout de Bruijn ging met onderzoeker Kamiel Spoelstra kijken op één van de onderzoekslocaties.

De warmste planeet ooit ontdekt  

Astronomen hebben een extreem hete planeet ontdekt die ze de naam KELT-9B gaven. Op die planeet is het zo warm dat de temperatuur hoger is dan op sommige sterren, schrijven de astronomen deze week in het vakblad Nature. Namens De Kennis van Nu zit George van Hal bij ons, wetenschapsjournalist en redacteur bij populairwetenschappelijk tijdschrift New Scientist. George, welkom.

Waarom muggen jóu moeten hebben  

Het warme weer van de afgelopen dagen is goed geweest voor de mug. En misschien bent u wel een van die mensen die 's nachts vaak gebeten wordt door muggen, en de persoon die naast u ligt helemaal niet. U bent niet de enige die dat beweert. Is het waar dat muggen zo hun voorkeur hebben? Het is onderwerp van serieus wetenschappelijk onderzoek. Medisch entomoloog Bart Knols, verbonden aan de Radboud universiteit Nijmegen, doet al jarenlang onderzoek naar muggen en verslaggever Karin Alberts zocht hem op.

Onafluisterbaar kwantuminternet stap dichterbij  

We versturen massaal informatie via het internet, terwijl we eigenlijk allemaal wel weten dat criminelen en inlichtingendiensten mee kunnen kijken. Wereldwijd werken wetenschappers aan een veilig alternatief: het kwantuminternet. Dat moet een netwerk worden waarin je informatie van de ene naar de andere plek stuurt zonder dat die kan worden onderschept. Onderzoekers uit Delft en Oxford hebben het kwantuminternet nu weer een stap dichterbij gebracht. Ze hebben namelijk ontdekt hoe ze de bouwstenen ervan - zogeheten verstrengelde deeltjes - sterker kunnen maken. Daarover praten wij met Ronald Hanson, hoogleraar kwantumfysica aan de TU Delft en wetenschappelijk directeur van QuTecht, het kwantuminstituut van TNO en de TU Delft.

Nienke Beintema  

Wetenschappers wilden het al tijdenlang dolgraag, maar tot nu toe was het nog nooit gelukt: het DNA van Egyptische mummies bestuderen. Duitse onderzoekers zijn daar nu voor het eerst in geslaagd. Van drie mummies wisten ze het hele genoom, de hele genenkaart, te ontrafelen.We praten erover met Nienke Beintema, wetenschapsjournalist voor onder meer De Kennis van Nu en NRC Handelsblad.

Een nieuw seizoen House of Cards...Waarom kijken we graag series met een slechte hoofdpersoon?  

Monique Timmers is mediapsycholoog aan de Universiteit van Amsterdam en heeft onderzoek gedaan naar waarom we zo graag naar dit soort series kijken met 'slechte' hoofdpersonen.

Opvoedadvies op maat  

Over kinderen opvoeden zijn boekenkasten vol geschreven. Veel van de adviezen die je daarin vindt zijn gebaseerd op 'het gemiddelde kind'. Maar wie heeft er nou een gemiddeld kind? Loes Keijsers is universitair docent aan de afdeling ontwikkelingspsychologie van de Universiteit Tilburg en onderzoekt hoe divers opvoedprocessen kunnen verlopen. Daarmee wil ze uiteindelijk opvoedadviezen op maat kunnen maken. Deze week maakte NWO bekend dat ze voor haar onderzoek een zogeheten Vidi-beurs van 800.000 euro krijgt.

0:00/0:00
Video player is in betaClose