NTR | De Kennis van Nu - Podcast

NTR | De Kennis van Nu - Podcast

The Netherlands

Iedere dag houden wij je hier op de hoogte van het wetenschapsnieuws. Iedere week gaat Karin van den Bogaert in deze podcast uitgebreid in gesprek met een wetenschapper. De Kennis van Nu / Nieuws en Co / De Ochtend.

Episodes

Nederland loopt achter op invoering nieuwe technologieën  

Nederland investeert te weinig in duurzame energie. Maar loopt wel voorop als het gaat om de technologie rond zonne-energie. We halen zelfs energie uit dakpannen, ramen en snelwegen... Wat zijn de nieuwste ontwikkelingen? En waarom lopen we toch zo achter met de invoering van al die nieuwe technologieën?

Giftige stoffen doorgedrongen tot diepste diepzee  

In die diepste diepzee is nog nooit een mens geweest. Toch is er schadelijk afval van ons terecht gekomen. Onderzoekers hebben in de Marianentrog – die met een diepte van zo'n 11 kilometer de diepste oceaantrog ter wereld is - hoge concentraties schadelijke stoffen gevonden. Tinka Murk, hoogleraar ecologie van mariene dieren aan de Wageningen Universiteit, heeft het onderzoek voor ons bekeken.

Surinaamse slavernijregisters ontsloten  

"Maak de Surinaamse slavenregisters openbaar” is de slogan van de crowdfund-actie van wetenschappers van de Radboud Universiteit en van de Anton de Kom Universiteit in Paramaribo. Deze slavenregisters geven een compleet overzicht van alle individuele slaafgemaakten en alle slavenhouders in Suriname in laatste decennia van de slavernij. Genealoge Ank Muntslag en historicus Coen van Galen zijn pleitbezorgers van dit initiatief en hebben inmiddels al 64 procent van de benodigde 25.000 euro binnen. Bij Nieuws en Co vertellen ze meer over hun onderzoek.

Floreren kun je leren  

Bijna 80% van de Nederlanders zegt gelukkig te zijn. Maar "floreren", dat doen Nederlanders minder. Zo’n 37% leidt ook nog een betekenisvol leven. Marijke Schotanus-Dijkstra van de Universiteit Twente onderzocht of we dat floreren ook kunnen leren. En dat kan, blijkt uit haar onderzoek.

Meer fijnstof achter het fornuis dan langs de snelweg  

We gaan het hebben over fijnstof. Dat associëren we meestal met uitlaatgassen, dieselmotoren en zware industrie, dat soort dingen. Maar de redactie van De Kennis van Nu stuitte op onderzoek waaruit blijkt dat we verreweg het meeste fijnstof binnenkrijgen in ons eigen huis. Om precies te zijn in de keuken. Verslaggever Marc-Robin Visscher bezocht de testkeuken van TNO.

Antibiotica uit de zee  

Resistentie tegen antibiotica levert steeds meer problemen op. Nijmeegse wetenschappers doen nu onderzoek naar een bacterie die op een bruine algensoort groeit en die vermoedelijk nieuwe soort antibiotica produceren. Microbioloog Laura van Niftrik probeert de bacteriën in haar lab te kweken.

Geen fruit kunnen eten omdat je enzymen kapot zijn  

Weet u wat het betekent om een stofwisselingsziekte te hebben? De kans dat u een beeld heeft bij kinderkanker is stukken groter, maar dat is niet helemaal terecht. Jaarlijks krijgen in Nederland zo’n 500 kinderen kanker en worden zo’n 300 tot 800 kinderen een stofwisselingsziekte geboren.Hans Waterham is hoogleraar functionele genetica van metabole ziekten bij het Academisch Medisch Centrum Amsterdam. Vrijdag pleit hij in zijn oratie voor meer aandacht, erkenning en onderzoeksgeld voor deze ziekten.

Apparaatjes halen energie uit maagzuur mensen  

Amerikaanse ingenieurs hebben nieuwe apparaatjes gebouwd die energie halen uit het maagzuur van mensen. Patiënten slikken de apparaatjes veilig in, waarna deze op onderzoek uitgaan in ons lichaam. Dat stelden de onderzoekers gisteren althans in het vakblad Nature Biomedical Engineering. George van Hal, wetenschapsjournalist en redacteur bij populairwetenschappelijk tijdschrift New Scientist, schuift aan om deze opmerkelijke machientjes te bespreken.

Het plastische brein  

Onze hersenen zijn voortdurend in verandering. Uit recent Leids onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld zwangerschap de hersenen van de aanstaande moeder verandert. En Amerikaanse onderzoekers melden dat hersenen zo lang in ontwikkeling zijn, dat ze betwijfelen of je ooit wel van een ‘volwassen brein’ kunt spreken. Aan de Universiteit van Amsterdam doet Paul Lucassen onderzoek naar de plasticiteit van het volwassen brein.

Geluidshaat: woedend worden op je collega die een appel eet  

Boos worden op een collega omdat je hem hoort ademen. Of beginnen te koken van woede als iemand in de bioscoop een zakje chips opentrekt. Het gebeurt mensen met misofonie, oftewel: geluidshaat. Britse wetenschappers legden mensen met misofonie in de MRI-scanner en zagen dat zij geluiden anders verwerken dan mensen zonder misofonie. Wij praten erover met Damiaan Denys, afdelingshoofd psychiatrie van het AMC Amsterdam én de psychiater die misofonie als psychiatrische aandoening heeft ontdekt.

Wetenschap: de wereld is een hologram  

Een internationaal team van natuurkundigen heeft het eerste bewijs gevonden dat het universum eigenlijk een soort hologram is. Zij beschreven dat opmerkelijke resultaat deze week in het vakblad Physical Review Letters. Wij spreken met George van Hal, wetenschapsjournalist en redacteur bij populairwetenschappelijk tijdschrift New Scientist, om dit geestverruimende onderzoek toe te lichten.

Eerste bouwplan voor kwantumcomputer  

Codes kraken, lastige berekeningen supersnel uitvoeren... kwantumcomputers moeten het straks allemaal kunnen. Tenminste, dat is de belofte. Het vakblad Science Advances publiceert deze week voor het eerst een bouwplan voor zo'n computer - van de hand van een onderzoeksgroep waarbij ook Google betrokken is.Julia Cramer vertelt in Nieuws en Co over de voortgang van het onderzoek naar de verschillende onderdelen die nodig zijn in zo'n computer. Zij is gepromoveerd op kwantumberekeningen in diamant bij QuTech. Dat is het kwantuminstituut van TNO en de TUDelft, waar ook toponderzoeker Leo Kouwenhoven werkt.

Aanpak stroperij en illegale dierenhandel  

De handel in exotische diersoorten is net zo lucratief als de handel in harddrugs. Met dat verschil dat de pakkans kleiner is en de straffen lager zijn. Gelukkig worden ook successen geboekt in de opsporing van handelaren. Door de inzet van onderzoeksjournalisten van de BBC werd deze week in Ivoorkust een crimineel netwerk opgerold dat handelde in babychimpansees. Ook de organisatie Wildlife Justice maakt jacht op handelaren en stropers. Met recherchewerk sporen ze handelsnetwerken op. En met diplomatie proberen ze de criminelen veroordeeld te krijgen. Dat vereist een lange adem, maar levert wel succes. Zo ligt de ooit florerende handel in dieren en dieronderdelen in een dorp in Vietnam nu op zijn gat. In de studio Pieter Mohr, directeur strategische allianties van Wildlife Justice Commission. Hij vertelt over de bijzondere aanpak van deze relatief nieuwe organisatie. Morgenavond bij De Kennis van Nu meer over de illegale handel die wilde dieren bedreigt op NPO 2 om 19.20

TBC resistente koe met CRISPR  

Voor de eerste keer hebben wetenschappers koeienembryo's genetisch zo aangepast dat ze minder vatbaar zijn voor tuberculose. Daarvoor gebruikten ze een nieuwe methode - de CRISPR-techniek - waarmee DNA nauwkeuriger dan voorheen kan worden veranderd. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd op de bio-medische website Genome Biology. Bernard Roelen van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht doet onderzoek naar de ontwikkeling van eicellen, vroege embryo’s en stamcellen. Hij vertelt wat deze onderzoekers hebben gedaan en of deze ontwikkeling ervoor kan zorgen dat we in de toekomst minder antibiotica nodig hebben.

Escalatie van rellen voorkomen  

Een goede relatie tussen overheid en burgers is het investeren waard. Daarmee kun je voorkomen dat rellen escaleren. Gedragswetenschapper Otto Adang vind dat de overheid beter moet onderzoeken welke spanningen er zijn in de samenleving. Je kunt dan vat krijgen op onvrede bij bevolkingsgroepen en in wijken. En daarmee escalatie van rellen voorkomen. Adang is hoogleraar Veiligheid en collectief gedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen en sprak vorige week zijn oratie uit. Hij vertelt over het onderzoek dat hij wil gaan doen. De titel van zijn oratie is: ‘Over verontwaardiging en verzoening: een relationeel perspectief op veiligheid’

Groene accu's in plaats van diesel-aggregaten  

Als we volledig willen overstappen op duurzame energie, dan moeten we nadenken over de opslag van groene stroom en moeten we ook af van diesel-aggregaten. Die aggregaten staan vaak bij evenementen en op bouwplaatsen, maar ze maken een hoop lawaai en blazen vervuilende stoffen de lucht in. Afgelopen vrijdag was bij de opening van Thialf een zogenoemde "groene accu" aanwezig, geplaatst door startup Greenbattery. Is de accu inderdaad klaar om het stokje van het aggregaat over te nemen? En hoe ontwikkelt de batterijwetenschap zich? Daarover praten we met Han Huiskamp van Greenbattery en Erik Kelder, accuexpert van de TU Delft.

Een eiland vol lyme-resistente muizen  

Onderzoekers van het Amerikaanse MIT willen scheepsladingen genetisch gemodificeerde muizen loslaten op de Amerikaanse eilanden Martha’s Vineyard en Nantucket. Het doel is de ziekte van lyme terugdringen. Of het echt zo ver komt beslissen de eilandbewoners.Jeantine Lunshof onderzoekt hoe de lokale bevolking tot een beslissing komt. Ze is filosoof ethicus aan de Rijksuniversiteit Groningen en werkzaam aan de Harvard medical school en we spreken haar vanuit Boston.

Meer ouderdomskwalen bij mensen met hiv: het is een smeulend vuurtje  

Wie met HIV is besmet heeft niet alleen last van het virus en bijbehorend stigma, maar krijgt ook vaker te maken met ouderdomsziekten. Denk aan botontkalking, suikerziekte, kanker en hart- en vaatziekten. Dat komt niet alleen door een risicovolle leefstijl, maar ook door de schade die het virus en de medicijnen in het lichaam hebben aangericht.Dat concluderen onderzoekers van het Amsterdam Medisch Centrum en het Amsterdam Institute for Global Health and Development. Wij spreken erover met Judith Schouten, die morgen een deel van het onderzoek promoveert.

Faalt de leerkracht als er wordt gepest?  

Als er op school een leerling wordt gepest, gaat dat verhaal in de eerste plaats over twee partijen: over het kind dat gepest wordt, en over de pester, of de pesters als het er meer zijn. Maar er zijn meer mensen bij het pesten betrokken. Medeleerlingen bijvoorbeeld, die wel of niet toekijken. En de leerkracht in wiens groep het pesten plaatsvindt heeft ook een rol. Naar de rol van een leerkracht bij een pestsituatie in een klas heeft Beau Oldenburg van de Rijksuniversiteit Groningen onderzoek gedaan.

De dood in modern Nederland  

Voor het eerst is er een alomvattend boek over de dood in modern Nederland geschreven. Door twee thanatologen van de universiteit van Nijmegen: thanatologen weten alles van sterven, dood en rouw. Volgens Brenda Matthijsen en Claudia Venhorst is Nederland erg vooruitstrevend op uitvaartgebied, maar ze beschrijven ook allerlei onlogische regelgeving. Joris van de Kerkhof spreekt beide doodsdeskundigen bij de algemene begraafplaats Rustoord in Nijmegen.

0:00/0:00
Video player is in betaClose