Episodi

  • Het coalitieakkoord Hoop, lef en trots is in vele opzichten verrassend. Allereerst zien we vele leemten, oneffenheden, vage veronderstellingen en ongeclausuleerde voornemens. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen de duidelijke aspecten en de zoete dromen en witte vlekken die het zo boeiend maken. En daarna bespreken ze wat formateur Richard van Zwol nu gaat doen.

    Het akkoord is vooral oprecht. Glashelder is genoteerd wat de vier fracties écht willen. Wat experts, polderorganen, de Rekenkamer en de Europese context belangrijk achten, deed er minder toe. Wat de vier zelf, van binnenuit, wezenlijk vonden is hierin vastgelegd.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De informateurs Richard van Zwol en Elbert Dijkgraaf begrepen blijkbaar snel dat hier geen reguliere formatie met analyse en afspraken mogelijk was. Drie van de vier partners waren politiek onervaren en hadden geen gedegen programma’s. Zij leefden in een eigen werkelijkheid, zei VVD-leider Dilan Yesilgöz onthullend.

    Hoop, Lef en Trots laat dat zien. Drie fracties kregen ieder een eigen paragraaf. De VVD zag daar vanaf. Zij zorgde liever voor een heel het akkoord bepalende financiële fundering - hoe fragiel ook - en voor een vorm van continuïteit voor het internationale beleid van veertien jaar kabinetten-Rutte. Zo blijken grote delen van het akkoord een potpourri van verkiezingsbeloften.

    Jaap en PG lopen langs allerlei opvallende aspecten en leemten. Duidelijk is dat het de Tweede Kamer veel aanknopingspunten biedt voor de hoorzittingen met kandidaat-bewindslieden en voor het aanscherpen van de afspraken en doelstellingen volgens de methode-Duisenberg.

    Zo botsen verschillende hoofdstukken fors, noteert Jaap. Soms lijken ze elkaar te blokkeren. Een Herstelplan Kwaliteit Onderwijs blijkt een inhoudelijk ratjetoe.

    Bij zorg, bestaanszekerheid en fiscale zaken staan warme woorden vaak in schril contrast met harde klappen. De meest kwetsbare mensen blijken het gelag te betalen bij bijvoorbeeld de ingreep in het eigen risico. Opvallend is ook dat alles wat jongeren aanmoedigt en kansen biedt gekort of geschrapt wordt. "Het is in dat opzicht een anti-jeugd akkoord," concludeert PG.

    Zeker zo opvallend is dat de meest ingrijpende en strategische uitdagingen voor de toekomst Ontbreken. Van de structurele tekorten aan talent en menskracht op alle terreinen tot de pensioenen. En van een visie op Nederland in Europa en de wereld tot een visie op kennis, onderzoek en innovatie.

    Verwarring heerst intussen over het vervolg. Aantredend formateur Van Zwol lijkt zelf maar te moeten bedenken hoe het nu verder moet. Binnen NSC heerst grote twijfel. En niet alleen over Ronald Plasterk als mogelijk premier. Moet de enige die erin slaagt Omtzigt op crisismomenten tot bedaren te brengen het dan maar gaan doen?

    ***

    Verder lezen

    Hoop, lef en trots (hoofdlijnenakkoord 2024)

    ***

    Verder luisteren

    424 – Het Groot Europees Handelsdebat

    423 – Eerst zien, dan geloven – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over de controle op de rijksuitgaven

    420 - Wilders formeert in Boedapest, niet Den Haag

    418 - Haagse hoogspanning en liberale irritatie

    412 – Op zoek naar een nieuwe minister-president

    410 - De Pirouette van Putters

    402 - Het politieke landschap drie maanden na de verkiezingen

    400 - De kabinetsformatie als de kat van Schrödinger

    398 - Kabinetsformatie 2024: de lege stoel van Pieter Omtzigt

    396 – Waarom kabinetsformaties vaak zo tergend lang en stroperig zijn

    393 - Op naar een extraparlementair kabinet!

    390 - Kabinetsformatie 2023: Het ethos van de haai

    388 - Kabinetsformatie 2023: de lucht is geklaard, vier partijen kunnen met elkaar verder

    386 – Ronald Plasterk, een verkenner met passie

    384 - De overrompelende overwinning van Geert Wilders. Opnieuw slaat Nederland een onbekende weg in

    380 - Campagne 2023: knollen en citroenen en Haagse trucs

    379 - Migratie: het werkelijke verhaal

    212 - Het CDA zoekt zichzelf, Richard van Zwol en Pieter Jan Dijkman wijzen de weg

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:42:49 – Deel 2

    01:03:58 – Deel 3

    01:28:29 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • De Europese Unie is een cruciale factor in de ‘op regels gebaseerde internationale orde’. Met 27 lidstaten en 450 miljoen vrije en vaak welvarende burgers hebben we invloed.

    Maar: die wereldorde staat onder druk. De Franse president Emmanuel Macron zei in zijn grote Sorbonne-rede dat andere grote spelers steeds vaker dwarsliggen of zelfs ondermijnen. “Niemand speelt meer volgens de regels.” Hij wees naar China. Natuurlijk naar het Kremlin. Maar ook naar de Verenigde Staten, zelfs los van wie daar straks president wordt.

    Nérgens is de EU zo invloedrijk, zo bepalend, als op het terrein van de internationale handel. En weinig aspecten van de EU zijn voor Nederland zó essentieel als die rol in de wereldhandel en de kansen die deze onze biedt voor welvaart en vreedzame relaties.

    We móeten het hier in deze verkiezingscampagne over hebben. Jaap Jansen praat in Het Groot Europees Handelsdebat (afgelopen donderdag in Nieuwspoort in Den Haag) met zes topkandidaten bij de verkiezingen voor het Europees Parlement die in Nederland plaatsvinden op 6 juni aanstaande: Marit Maij (nummer 3 GroenLinks-PvdA), Gerben-Jan Gerbrandy (lijsttrekker D66), Ingeborg ter Laak (nummer 2 CDA), Lennart Salemink (4 op de VVD-lijst), Anna Strolenberg (2 bij Volt) en Reinout van Malenstein (nummer 3 Nieuw Sociaal Contract).

    De PVV ging niet op onze uitnodiging in

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door CNV Internationaal en VNO-NCW. En met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De kandidaten reageren op het Nederlandse coalitieakkoord Hoop, lef en trots – neemt Nederland onder het nieuwe kabinet niet teveel afstand van de Europese Unie? - en we graven diep in alle aspecten van de Europese handelspolitiek. Wat moet beter? Wat kan anders? Waarmee moeten we misschien stoppen?

    Heikel punt blijkt onze relatie met China. Eerst wilden we maar al te graag relaties aangaan. Nu zitten we in de val. Daarom streeft de EU naar open strategische autonomie. Maar hebben we onze eigen interne markt wel op orde?

    En als we een grotere rol willen in de wereld, moeten we dan niet gewoon erkennen dat we als Europa een politieke wereldmacht willen worden? En passen veto’s van nationale lidstaten daar nog wel bij?

    ***

    Verder lezen: de verkiezingsprogramma’s

    GroenLinks-PvdA

    D66

    CDA

    VVD

    Volt

    NSC

    ***

    Verder luisteren

    419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst

    416 - Nostalgie naar de E.E.G.

    409 - Nederland wereldwijd handelspartner, ook van communistisch Vietnam

    407 - Cruciale Europese verkiezingen

    420 - Wilders formeert in Boedapest, niet Den Haag

    399 - Politieke problemen in Duitsland, Nederland en Europa: de grote zorgen van Bondsdaglid Otto Fricke

    378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts

    333 - Een 'bromance' tussen Rishi Sunak en Emmanuel Macron. De haat-liefdeverhouding van Britten en Fransen

    302 - De Frans-Duitse motor hapert. Gesprek met Bondsdaglid Otto Fricke

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    381 - Het Betrouwbare Bronnen Kenniscoalitie debat 2023

    359 - Nederland en de slavernij, 150 jaar na de afschaffing

    306 - De gevoelige geopolitieke relatie met China

    300 - Ethische politiek: het bijzondere Nederland met zijn 'moreel hoogstaande opvattingen'

    262 - Waarom India - ook voor Nederland - steeds belangrijker wordt

    227 - Structureel extra investeren in onderzoek en ontwikkeling helpt de Nederlandse economie enorm vooruit

    116 - Oproep aan het kabinet: We mogen Afrika in deze crisis niet vergeten

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:30:46 – Deel 2

    00:49:44 – Deel 3

    01:17:49 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Episodi mancanti?

    Fai clic qui per aggiornare il feed.

  • 12.000 euro per seconde. De rijksoverheid gaf in 2023 € 421 miljard uit aan publieke taken, wettelijke verplichtingen en ondersteuning van burgers en organisaties. Sinds 1814 - en eigenlijk al sinds de Bourgondiërs in de 15e eeuw - controleert de Algemene Rekenkamer hoe dat gebeurt en of dat naar behoren gebeurt.

    Vandaag, 15 mei 2024, is het voor de vijfentwintigste keer Verantwoordingsdag – de derde dinsdag in mei, het jaarlijkse moment waarop dit Hoge College van Staat zijn analyses en oordelen bekendmaakt. Jaap Jansen en PG Kroeger praten erover met de nieuwe president van de Rekenkamer: Pieter Duisenberg.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Op 16 mei leidt Jaap in Nieuwspoort een debat over internationale handel met lijsttrekkers en kandidaten voor het Europees Parlement - kom ook!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Pieter Duisenberg noemt voor zichzelf de grootste verrassing de zeer hoge graad van rechtmatigheid van de rijksuitgaven. Na jaren van soms bitse oordelen stelt hij nu vast dat ruim 99 procent daarvan correct is gedaan en verantwoord. Grote ministeries als Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben hun financiële beheer duidelijk beter op orde.

    De Rekenkamerpresident benadrukt dat dit jaar uitvoerig is gekeken naar de bijzondere en heel grote uitgaven die de kabinetten Rutte III en Rutte IV hebben gedaan vanwege een ongekende opeenvolging van crises: de pandemie, oorlog in Europa, de energiecrisis, de aanpak van het toeslagenschandaal en de compensatie in Groningen. Deze kabinetten werden hierdoor ‘de meest expansieve in de uitgaven in vijftig jaar, sinds het kabinet-Den Uyl’.

    Opmerkelijk is dat juist bij grote crisisoperaties de Rekenkamer nogal complimenteus is voor daadkracht en focus van de betrokken ministers. Zeker als je nagaat dat de Rekenkamer opnieuw kritisch is over wat er gebeurt in de reguliere financiële gang van zaken op ministeries.

    Sommige problemen blijken hardnekkig. Duisenberg gispt bijvoorbeeld hoe Infrastructuur & Waterstaat geen greep heeft op de planning van uitgaven voor wegen en reparaties, terwijl dat bij het spoor wel degelijk lukt.

    Diep bezorgd is hij over Defensie. Juist in tijden van noodzakelijke grote investeringen blijkt daar zelfs aan de basis het beheer van uitgaven en materieel niet op orde. Zelfs de letterlijke bescherming van wapens, data en infrastructuur is onder de maat. Dit maakt ons land uiterst kwetsbaar.

    Kwetsbaar is ook de uitvoering van beleid. Het tekort aan personeel is nijpend waardoor dure inhuur van buiten in de papieren loopt. De Belastingdienst wekt daarbij de meeste zorgen. Door gebrek aan menskracht blijft veel geld op de plank liggen.

    Dit zijn aspecten waarop het parlement zich volop moet richten. Duisenberg formuleert indringend wat hij verwacht van de Tweede Kamer. De Rekenkamer wil het parlement en de nieuwe ministers en staatssecretarissen helpen hun financiële taken beter te vervullen.

    Belangrijk is ook dat Kamer en Rekenkamer de cyclus van begroten en verantwoorden beter organiseren. Juist ook om te voldoen aan de kwaliteitseisen die daaraan internationaal en Europees gesteld worden. Duisenberg wil daarom Verantwoordingsdag vervroegen naar eerder in het jaar om tijdig en gedegen lessen te kunnen trekken voor de daarop dan volgende Voorjaarsnota en voor ‘het Europees Semester' en Prinsjesdag. De Kamer moet haar budgetrecht strategischer en toekomstgerichter invullen, is zijn parool.

    Nieuw is het initiatief om burgers zélf te betrekken bij Verantwoordingsdag. Het is immers veel méér dan een Haags onderonsje. Het gaat erom hoe ons belastinggeld wordt besteed. Daarom nodigt Duisenberg een groep mensen uit de achterban van de Bond voor Belastingbetalers uit voor een inhoudelijk gesprek. En hij lanceert een burger-app.

    ***

    Verder lezen

    Staat van de rijksverantwoording 2023. Groot denken, realistisch doen (15 mei 2024)

    ***

    Verder luisteren

    382 - 250 jaar Verenigde Staten: de Boston Tea Party en de rechtsbescherming van belastingbetalers in Nederland

    291 – De dubbele jaren van staatssecretaris Marnix van Rij

    275 - Nina Olson: Waarom Nederland net als de VS een Taxpayer Advocate moet krijgen

    268 - En hoe moet het dan met Prinsjesdag? Het radicale plan van Sigrid Kaag

    247 - Belastingheffing in box 3: hoe de Hoge Raad de wetgever op de vingers tikt en opzadelt met een hels karwei

    241 – Investeringskabinet Rutte IV: een breuk met de begrotingstraditie

    226 - In het oog van de orkaan: Roel in 't Veld over wat er mis is met politiek en bestuur

    222 - Na de kindertoeslagaffaire. Hoe Nederland rechtsstaat en democratie kan verbeteren. Gesprek met Richard Barrett van de Venetië Commissie

    210 - Kabinetsformatie 2021: Herman Tjeenk Willink over het verval van de democratische rechtsorde

    147 – De kindertoeslagaffaire: het ging al mis bij de wetgeving

    120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan

    112 - Snels en Sneller: Tweede Kamer moet uitgaven strenger controleren

    104 - Nederland belasting doorsluisland

    68 – De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde – met Pieter Klein en Jan Klijnnijenhuis

    17 - Hoe Rekenkamerpresident Arno Visser de overheid controleert

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:16:00 – Deel 2

    00:45:13 – Deel 3

    01:18:09 – Einde

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • In de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer was het een centraal thema. Woningnood, bestaanszekerheid, de vastgelopen huizenmarkt, geen plek, te weinig bouwambities. De discussies over 'de woningmarkt' zijn opnieuw fel. Ineens werd 'volkshuisvesting' een actueel in plaats van belegen begrip. Een oud verhaal is weer helemaal nieuw.

    Jaap Jansen en PG Kroeger zien politieke, sociale en culturele overeenkomsten tussen de naoorlogse wederopbouwjaren met hun noden en ambities en die van nu.

    Dit jaar viert een sleutelspeler in die ontwikkeling haar vijftigjarig jubileum: de Vereniging Eigen Huis. Met oprichter Henny van Herwijnen en algemeen directeur Cindy Kremer duiken ze in de uitdagingen van toen en de opmerkelijke actualiteit van de problemen nu.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Vereniging Eigen Huis en met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Op 16 mei leidt Jaap in Nieuwspoort een debat over internationale handel met lijsttrekkers en kandidaten voor het Europees Parlement - kom ook!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    1945. Het gehavende Nederland was bevrijd, maar de woningnood was al voor de oorlog nijpend. Gebrek aan publieke investeringsruimte, een koloniale oorlog en vanaf 1946 de babyboom verergerden de ellende alleen maar. Na 1950 begon dankzij de Marshallhulp en inspiratie uit Amerika, Duitsland en zelfs van Stalins bewind een inhaalrace. In 1962 opende koningin Juliana in Zwolle de miljoenste nieuwbouwwoning.

    Toen de woningnood gelenigd leek kwam een fase van meer experimenten, individualisering en nieuwe doelgroepen. In 1974 werd de Vereniging Eigen Huis opgericht. Politieke beginselen als 'bezitsvorming', 'eigen verantwoordelijkheid' en 'zelfstandig leven' kwamen bijeen in het bevorderen van het eigen woningbezit met huiseigenaren als onafhankelijke burgers. Henny van Herwijnen vertelt kleurrijk over zijn experimenteerlust met bewindslieden (Jan Schaefer!), moderne media (spotjes bij de TROS!) en dienstverlening. De vereniging groeide van 5.000 leden in het eerste jaar naar 800.000 nu.

    In de paarse jaren kwam een thatcheriaans beleid in de mode. Liberalisering was het parool. Ook van de woningmarkt. Maar bestond die markt wel? Van Herwijnen kruiste hierover de degens met Johan Remkes, staatssecretaris in Paars II.

    Het debat laait nu weer op. Directeur Cindy Kremer benadrukt dat woningnood bestrijden veel meer is dan 'capaciteit bouwen’ Het vereist een grondige visie op de samenleving met toekomstperspectief. Zoals in de wederopbouwjaren.

    De complexiteit van de uitdagingen is nu overigens wel groter. Starters eisen een plek en ook de vergrijzing moet goed worden opgevangen. Bovendien vergen het klimaatprobleem en de verduurzaming heel nieuwe oplossingen, zoals de Vereniging Eigen Huis liet zien met het openbreken van de energiemarkt.

    Volgens Cindy Kremer en Henny van Herwijnen moet een nieuw kabinet allereerst een breed gedragen perspectief schetsen voor ons land in de komende decennia. Met voor iedereen die dat wil een eigen huis, een plek onder de zon.

    ***

    Verder lezen

    Website Vereniging Eigen Huis

    Canon van de volkshuisvesting

    ***

    Verder luisteren

    415 – Klimaatbeleid: de inhaalslag van Nederland in Europa

    389 - De lange en hobbelige weg naar een klimaatneutraal Nederland

    338 - Hoe de stikstofcrisis de energietransitie vertraagt. En: wat intussen wél met sprongen vooruitgaat

    43 - Liberaal denker Witteveen

    273 - Opnieuw actueel: 75 jaar Marshall Plan

    351 - Politiek als hartstocht: drie jonge bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl vijftig jaar later

    325 - De mythe van Joop den Uyl; het spookbeeld van Mark Rutte

    123 – Hoe de PvdA in de greep kwam van het neoliberalisme

    64 - Wim Kok, een leven op eigen kracht - gesprek met biograaf Marnix Krop

    120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan

    97 - Bijzondere ministersposten in bijzondere tijden

    74 - Nooit Gebouwd Den Haag

    44 - President Franklin Delano Roosevelt

    385 - Jan de Koning en het verschil tussen een greppel en de laatste gracht

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:45:33 – Deel 2

    01:13:27 – Deel 3

    01:32:11 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Een week voor hij afgelopen kerst overleed schreef hij de laatste zinnen van zijn Erinnerungen. Wolfgang Schaüble was de langst dienende parlementariër van democratisch Duitsland, een kampioen in politiek en bestuur, vurig Europeaan, fijnzinnig, bewonderd en gevreesd.

    Zijn memoires kwamen geheel onverwacht. Zijn een politieke sensatie. Jaap Jansen praat met PG Kroeger over dat rijke boek, dit dramatische leven, de finesses van de staatsman, zijn hardheid, zijn humor en zijn blijvende betekenis. Vanuit Berlijn praat liberaal Bondsdaglid Otto Fricke mee.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Schaüble vertelt openhartig, verrassend fair en zelfkritisch over zijn belevenissen als Bondsdaglid vanaf 1972 en hoe hij met Helmut Kohl als Junge Wilde hun bedaagde CDU openbraken. Vanaf 1983 is hij zelf ineens de op één na machtigste man in Kohls regering. Hij raakt meteen verzeild in de meest geheime, riskante situaties als directe contactman met de dictatuur in Oost-Berlijn.

    Schaüble beleeft zo van binnenuit de ondergang van het Oostblok en de Stasi-tirannie. En de absurdistische kanten daarvan tijdens een wandelvakantie. De val van de Muur maakte dat hij de klus van zijn leven kreeg: in een moordend tempo onderhandelen over de Wiedervereinigung van Oost en West. In die historische dagen ontdekt hij de dan nog onbekende Angela Merkel.

    Dramatisch zijn de verhalen in zijn boek over de moordaanslag op hem direct na het eenheidsfeest; de ondergang van Kohl in het Parteispendenskandal en hoe Merkel hem een tweede loopbaan gunt. Die maakt hem nog meer een Europees staatsman. Onthullend vertelt hij over de Eurocrisis, de Griekse troebelen en over de worsteling met zijn eigen partij, met Merkel, de liberalen en de sociaaldemocraten en zijn zwak voor de Grünen.

    Otto Fricke zag het van dichtbij gebeuren. Zijn perspectief als FDP'er en gedreven parlementariër is dan ook extra interessant. Hij merkte Schaübles hardheid, ook tegen zichzelf trouwens, maar ook de humorvolle warmte én zijn onmiskenbare zwak voor vrouwen als Ursula von der Leyen: pittig, intelligent en ambitieus.

    De passie voor Europa deelde Fricke met de CDU-staatsman. En die voor de finesses van het politieke vak. Vol vuur vertelt hij over hun permanente worsteling met begrotingen en belastingen en hoe spannend en allerminst saai-technisch dat was. Ook zag hij van dichtbij Schaübles complexe relaties met zowel de patriarch Kohl als de modererende Merkel met haar Schritt für Schritt. Vaak hadden ze pittige meningsverschillen, geen 'strijd', wel 'dispuut' op een hoog intellectueel, ideologisch en politiek niveau.

    Fricke vertelt ook over Schäubles wijze, kort en scherp geformuleerde inzichten. Over geld, macht, democratie, leiderschap. Over waarom de DDR wel ten onder moést gaan. Zijn rolstoel. Fouten en ongewisheden bij de Euro. Zijn geloof én geestelijke Liberalität als conservatief uit het ruimdenkende Baden.

    Natuurlijk komen Schaübles liefdes aan de orde: Frankrijk en klassieke muziek. Fricke kreeg kippenvel toen president Emmanuel Macron in Berlijn in zeer goed Duits de laatste eer bracht aan Frankrijks vriend. En we eindigen met Richard Wagners Der Engel.

    ***

    Verder lezen

    Wolfgang Schäuble - Erinnerungen

    ***

    Verder kijken

    Wolfgang Schäuble ist tot: Wie er zur Politik-Legende wurde (ZDF)

    Wolfgang Schäuble - Lebenslänglich Politik (SWR)

    Macron ehrt Schäuble im Bundestag mit auf Deutsch gehaltener Rede (AFP)

    ***

    Verder luisteren

    135 - 30 jaar Duitse eenheid: Carlo Trojan, de Nederlander die meeonderhandelde

    84 - Hoe Kohl met Gorbatsjov de Duitse eenwording regelde

    72 - 'Wir sind ein Volk!', December 1989: Helmut Kohl spreekt in Dresden + Geheim gifwapen Sovjet Unie

    61 - PG Kroeger over de val van de Berlijnse Muur

    53 - 1989 - PG en de viering van 40 jaar Deutsche Demokratische Republik

    46 - De zomer van 1989

    276 - 30 jaar politiek, 16 jaar bondskanselier en de hond van Poetin: Angela Merkel blikt terug

    218 - Angela Merkel, een bijzondere bondskanselier - gesprek met biograaf Ralph Bollmann

    42 - Merkels vertrouweling Elmar Brok: 40 jaar Europese geschiedenis

    331 – De Groenen 40 jaar in de Bondsdag: van ‘narrenschip’ naar solide regeringspartij

    321 - Umwertung aller Werte - Parijs en Berlijn van elkaar vervreemd op hun eigen feest

    302 - De Frans-Duitse motor hapert. Gesprek met Bondsdaglid Otto Fricke

    290 - Bondskanselier Olaf Scholz en de razendsnelle ontwikkeling van de EU

    02 - Jeroen Dijsselbloem en Coen Teulings over de Eurocrisis

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:37:58 – deel 2

    01:03:33 – Deel 3

    01:51:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • De aanloop naar de Europese verkiezingen en naar een nieuwe coalitie in Nederland raken in elkaar verknoopt. Het optreden van Geert Wilders bij CPAC Hungary 2024 was daar een markant bewijs van. Bij zijn beste bondgenoot Viktor Orbán zette hij uiteen wat de strategie en lange-termijnkoers zou zijn van de PVV vanuit het Torentje.

    Maar voor Wilders' geestverwanten aan de Donau was dit evenement allerminst een campagnetriomf. Terwijl ze bijeen waren, kreeg radicaalrechts zware klappen te verduren. Want terwijl de methodes - en de hysterie - van MAGA en QAnon oprukten, bleken Vladimir Poetin en Xi Jin Ping achter de knoppen te zitten.

    Jaap Jansen en PG Kroeger vragen zich af hoe dit doorwerkt in Den Haag en in Brussel. Wat zetten andere partijen daar tegenin? Gaan de Europese campagne en het Haagse ‘knopen doorhakken’ nog meer explosies opleveren? En voor wie?

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Viktor Orbán doet nooit iets zomaar. Timing, thema’s en hoofdrolspelers van CPAC bewezen dat opnieuw. Het moest zijn leidende rol als 'nestor van de EU' vlak voor het Hongaars voorzitterschap markeren. Én zijn tomeloze ambitie als de ideologische goeroe van nationalistisch Europa en als de wereldwijde wokebuster oplieren. Donald Trump hielp hem daarbij. Geert Wilders. En Eva Vlaardingerbroek nog het meest.

    Wilders en Orbán sloten hier een strategische alliantie voor straks in het Europees Parlement en in de Europese Raad. Niet gemakkelijk als je geestverwanten elkaar haten, bestrijden en ondermijnen.

    Geen wonder dat de rechts-conservatieve ECR-groep wegbleef van het eerste grote Europese verkiezingsdebat in Maastricht. Of dat allerlei radicaalrechtse sprekers in Boekarest hun eigen oploop organiseerden. Met uit Nederland Derk Jan Eppink van BBB. Wilde die partij niet toetreden tot de Europese Volkspartij waar al sinds jaar en dag het CDA in zit?

    Dit alles raakt direct de machiavellistische manoeuvres van Urusula von der Leyen, die hoopt dat de Italiaanse premier Giorgia Meloni zich in Europa steeds verder afkeert van haar radicaal-rechtse vrienden. Dát zat achter haar korte antwoord aan een verontruste Bas Eickhout in het eerste grote verkiezingsdebat.

    Meest dramatisch zijn de onthullingen over de greep van Poetin en Xi op Alternative für Deutschland. AfD blijkt rechtstreeks van de Kremlin-staf haar strategiedocumenten te ontvangen, terwijl China er spionnen posteert en leiders van Vlaams Belang een zakcentje gunt.

    Voor Rassemblement National van Marine le Pen – in peilingen de grootste in Frankrijk - zijn dit omineuze signalen. En voorde Nederlandse formatietafel niet minder.

    Maar ook voor Orban. Hij moet waken voor troebelen in zijn meest loyale omgeving. CPAC was daarbij nuttig zijn rol als QAnon en MAGA-kampioen luister bij te zetten en voor zijn tactiek de EU maximaal uit te persen. Uiteindelijk is Wilders daarbij slechts ‘een nuttige idioot’.

    Wilders en Vlaardingerbroek deden hun huiswerk. Zij gaf een haat spuwende speech. Wilders kopieerde liefst drie van haar centrale theses: 'omvolking uit Afrika', 'anti-woke' en 'cultuuroorlog'. Nee, dit was bepaald niet ‘Milders’. Eerder een vol-op-het-orgel intimidatiepoging richting Den Haag.

    De Donau-formatie liet zien dat de Europese verkiezingen en de coalitievorming in Den Haag écht ergens over gaan.

    ***

    Verder lezen

    Het nieuwe boek van Tijn Sadée, De clan van Orbán, kroniek van de Hongaarse aanval op Europa (Prometheus, 2024)

    ***

    Verder luisteren

    419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst

    416 - Nostalgie naar de E.E.G.

    407 - Cruciale Europese verkiezingen

    405 - De Amerikaanse democratie in gevaar: het gevecht tussen Biden en Trump

    289 - Donald Trump als gevaar voor de democratie - Joe Biden en zijn strijd voor de ziel van Amerika

    356 - Sivio Berlusconi, het einde van een tijdperk

    336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    169 - Vijftien jaar Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders

    63 - Judit Varga, minister van Justitie van Hongarije: lessen uit de geschiedenis

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:23:46 – Deel 2

    00:52:08 – Deel 3

    01:42:54 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • "Ik kom na zeven jaar weer met u praten over Europa." Op 25 april 2024 was de Franse president Emmanuel Macron terug op de Sorbonne universiteit. In een diepgravende rede analyseerde hij de voorbije zeven jaar, keek vooruit en diende de nationalisten en radicaalrechts van repliek. “Europese soevereiniteit maakt de soevereiniteit van elke lidstaat groter”, daagde hij ze uit.

    Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in deze bijna twee uur durende rede. Macrons zeer bewuste timing, zijn scherpe, onvermijdelijke dilemma's voor een kabinet-Wilders, de handschoen die hij de Europese partijfamilies toewerpt en ook Rishi Sunak en Joe Biden. Terwijl in heel het verhaal de naam Poetin niet één keer werd vermeld.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Deze aflevering bevat een advertentie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Wist je dat de VU naast bachelors en masters ook onderwijs voor professionals aanbiedt? Ga naar vu.nl/vrijedenkers

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Na zijn eerste Sorbonne-rede in 2017 werd Macrons visie op 'Europese soevereiniteit' als vorm van strategische autonomie gezien als een toch wel erg Frans concept. Inmiddels is het alom in het Europees besef neergedaald. In zijn 'Sorbonne-rede 2.0' komt hij met een lange en fascinerende reeks bewijsstukken. Daarin verrassende visies op Frans Timmermans' aanpak met de Green Deal, de effecten van de covid-crisis, Frans-Nederlandse onderzeeboten, ASML, het lot van Oekraïne en Moldavië en nog veel meer.

    Aangrijpend is hoe hij de eurocrisis van 2010-2012 en de oorlog in Oekraïne bijeenvoegt als signaal dat onze Europese beschaving sterfelijk is. "Elle peut mourir". PG analyseert de literaire en historische achtergronden van die woorden.

    Macron ziet het huidige Europa als dat van 1914 (aan het begin van de Eerste Wereldoorlog, toen Paul Valéry daarover schreef) en hoe het ook nu voor een overlevingsvraag staat. Ook omdat hij - als een ware Gaullist - benadrukt dat we ‘geen vrienden hebben’. Het debat daarover binnen Europa heeft hij gewonnen en dat beseft hij maar al te goed.

    Zijn visie op Rusland, China en het Amerika van Biden is niettemin verrassend. En soms bijna bruut realistisch. Joe is net als Xi en Xi kijkt heel goed naar Joe. En beiden kijken niet echt naar ons.

    Daarom moet Europa volgens Macron haar drie bronnen van soevereiniteit - en daarmee dus haar wil tot overleven - omarmen en met kracht inzetten. Macht. Welvaart. Menselijkheid.

    Bij 'macht' komt Macron met vergaande voorstellen en een 'defensie-initiatief' dat voor een kabinet Wilders niet anders dan explosief kan zijn.

    Bij 'welvaart' is zijn visie op de erfenis van Jacques Delors zeer origineel. Hij verbindt die met de nieuwste toekomstvisies van Enrico Letta en Mario Draghi. Daarmee opent hij het grote politieke debat hierover, ook voor de Europese verkiezingscampagne die nu losbarst. Hij haalt hiermee meteen de 'E.E.G. nostalgie' van nationalisten en radicaalrechts onderuit.

    De visiestukken van Letta en Draghi benut hij om concreet te maken wat en hoe Europa voor zijn soevereiniteit op wereldschaal moet investeren. Macron komt uit op zo'n €650 à €1000 miljard per jaar. Niet niks!

    En dan 'menselijkheid'. Na De Gaulle kwam nu François Mitterrand en l'amour aan de orde. Volgens Macron houden we niet genoeg van elkaar in Europa. En dat vindt hij des te schrijnender precies 50 jaar na de Portugese Anjerrevolutie die de vreugde en het snakken naar vrijheid dáár zo vurig had laten zien. Een menselijk Europa is daarom per definitie een sociaal Europa waarin cultuur, onderwijs en zorg voor mensen in nood het hart vormen.

    Hij sloot af met: "Ach, ik weet heel goed - zoals Voltaire het zei - dat het moeilijk is een optimist te zijn. Maar nieuwe dingen durven is een vorm van optimisme, van wilskracht." De eerste die meteen positief reageerde was bondskanselier Olaf Scholz, met wie Macrons verhouding niet altijd gemakkelijk is. Wie volgt?

    ***

    Verder kijken

    Le discours sur l'Europe d'Emmanuel Macron à la Sorbonne

    ***

    Verder luisteren

    416 - Nostalgie naar de E.E.G.

    407 - Cruciale Europese verkiezingen

    399 - Politieke problemen in Duitsland, Nederland en Europa: de grote zorgen van Bondsdaglid Otto Fricke

    378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts

    333 - Een 'bromance' tussen Rishi Sunak en Emmanuel Macron. De haat-liefdeverhouding van Britten en Fransen

    302 - De Frans-Duitse motor hapert. Gesprek met Bondsdaglid Otto Fricke

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    284 - Quatorze Juillet: komt onder Macron een einde aan De Gaulles Vijfde Republiek?

    279 - Jaap de Hoop Scheffer over Poetin, Oekraïne, de NAVO en de toekomst van de EU

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    254 - Frank Heemskerk: dineren met Poetin, bij de Wereldbank Oekraïne helpen opbouwen en nu Europa economisch versterken

    240 - Het Franse EU-voorzitterschap als uitdaging voor Rutte IV

    148 - Stefan Zweig als inspirator van Europa als culturele en politieke gemeenschap

    124 - 95 jaar Jacques Delors

    45 – De liefdesbrieven van Francois Mitterrand

    35 - Charles De Gaulle

    30 - Delors en Thatcher

    28 - De relatie Nederland-Frankrijk

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:34:04 – Deel 2

    01:00:31 – Deel 3

    01:22:19 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • De onderhandelaars in de kabinetsformatie treffen elkaar voorlopig niet meer aan tafel. Ze hebben elf dagen reces genomen. Alles is besproken, maar er zijn nog geen knopen doorgehakt. De informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol proberen nu de puzzel te leggen, want ze willen op 15 mei klaar zijn. Op 6 mei begint ‘de finale week’, zeggen ze.

    Ondertussen is de spanning te snijden. Aan de onderhandelingstafel, in de Tweede Kamer, binnen de VVD en in het demissionaire kabinet. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren hoe de vlag erbij hangt en duiken – naar aanleiding van de frictie tussen Dilan Yesilgöz en Mark Rutte – in de schrijnende historie van politieke leiderschapswisselingen.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Na vijf maanden praten is volgens PVV-leider Geert Wilders nog niet één knoop doorgehakt. Tegelijkertijd is hij - de leider van de grootste fractie - degene die wegloopt als ‘asiel en migratie’ niet snel genoeg naar zijn zin wordt opgelost. Al vanaf de aanwijzing van verkenner Gom van Strien blijkt de PVV niet in staat in de formatie en in het parlement een leidende politieke rol te spelen. En de anderen lijken dat ook niet meer te verwachten.

    Of het nu het cruciale strijdpunt van de financiën betreft of andere lastige thema’s, de formerende fracties draaien om de hete brij heen. Dat drie van de vier geen serieus doorgerekend program hadden, wreekt zich nu.

    Meest opmerkelijk is wel het lek uit de formatie dat ze een ‘asielcrisis’ willen uitroepen. Wie dat uitpluist ontdekt iets bijzonders. Het uitroepen van een crisis of noodtoestand blijkt vooral een procedurele ingreep die helpt vermijden inhoudelijke keuzes te maken. Een tijdelijke opt out richting Brussel. En dat proberen de vier fracties ook met landbouw, mest en stikstof.

    Het door de partijen zo vurig gewenste ‘akkoord op hoofdlijnen’ kan op deze manier weleens een optelsom van procedureel uitstelgedrag worden. Om binnen de coalitie potentiële conflicten vooruit te schuiven. Niet bepaald een wenkend perspectief waarbij Henk en Ingrid hun vingers aflikken!

    En hoe langer en stroperiger de formatie, hoe minder demissionair Rutte IV wordt. Dit leidt onvermijdelijk tot botsingen en ontploffingen. Met name in de VVD, tussen de oude en de nieuwe leider.

    Jaap en PG duiken in eerdere periodes van 'godenschemering' tussen oud en nieuw leiderschap en de tragiek en ontsporingen daarin. Van Johan Rudolf Thorbecke tot Bill Clinton en van Helmut Kohl tot Jan Peter Balkenende.

    Rutte merkt hoe hij greep verliest. En dat doet pijn. Maar ineens klinkt in Brussel een Italiaanse aria die hem een beetje kan opbeuren!

    ***

    Verder luisteren

    412 – Op zoek naar een nieuwe minister-president

    396 – Waarom kabinetsformaties vaak zo tergend lang en stroperig zijn

    384 - De overrompelende overwinning van Geert Wilders. Opnieuw slaat Nederland een onbekende weg in

    380 - Campagne 2023: knollen en citroenen en Haagse trucs

    362 - Wordt Dilan Yeşilgöz de Ad Melkert van 2023? Opmerkelijke overeenkomsten met het omwentelingsjaar 2002

    330 – Politieke paradoxen. Lessen uit de kabinetsformatie van 2021

    277 - De VVD als risicofactor: wat is er aan de hand met Mark Rutte?

    180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd

    403 - Sam van Houten, een eeuw lang verrassend dwars

    401 - Adieu Dries!

    119 - Elke machtsoverdracht in het CDA is een drama

    213 - Van Agt/Den Uyl/Terlouw (1981), de verschrikkelijkste kabinetsformatie ooit

    64 - Wim Kok, een leven op eigen kracht - gesprek met biograaf Marnix Krop

    379 - Migratie: het werkelijke verhaal

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:32:14 – Deel 2

    00:53:16 – Deel 3

    01:38:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Negenennegentig procent van wat in oorlogen gebeurt - de gruwelen, de moed, het lijden en de opoffering - zal geen mens ooit zien. In Oekraïne is dat nu niet anders. Heel soms vang je een glimp op van wat mensen in levensgevaar voor elkaar en anderen over hebben. In Betrouwbare Bronnen ditmaal zo'n moment van menselijke moed en stille inzet voor een volk in nood.

    Jaap Jansen en PG Kroeger praten met Sien Vanlommel, een jonge Vlaamse EU-medewerker die een sleutelrol speelt bij de noodhulp die vanuit de Europese Unie in gang is gezet om gewonden, zieken en lijdende mensen in Oekraïne te helpen overleven en genezen. Soms ook door ze te evacueren uit Oekraïne. Dat gebeurt met een ongekende vindingrijkheid, tomeloze inzet en een allesbehalve bureaucratische aanpak.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie en met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De EU-lidstaten slaan de handen ineen voor het evacueren van chronisch zieken die hun zware behandelingen in Oekraïne zelf bedreigd zien door het oorlogsgeweld, maar ook voor mensen met brandwonden en andere gruwelen door de aanvallen van Poetins troepen. Sien vertelt nuchter en rustig hoe zowel de ambtenaren van de Commissie in Brussel - directoraat-generaal ECHO voor humanitaire hulp wereldwijd - als medici, piloten, vrijwilligers, ngo's en ambtelijke diensten in de 27 lidstaten kleine en grote wonderen verrichten om mensenlevens te redden.

    En niet alleen EU-lidstaten zetten zich in. ECHO werkt wereldwijd samen met landen en organisaties om in noodsituaties anderen de hand toe te steken. Eervolle vermelding verdient daarbij zonder enige twijfel Noorwegen. De oorlog in Oekraïne is daarbij inmiddels de grootste en meest langdurige inzet en uitdaging in hun geschiedenis.

    De ervaringen van Sien Vanlommel en haar collega's tonen allerlei onverwachte én allang tot ons doorgedrongen indrukken. Zij vertelt over de moed van die ene ambtenaar in het gezondheidsministerie in Kyiv die vanaf dag één blijkbaar 24/7 zonder een moment te verslappen met zijn team het onmogelijke weet waar te maken om zieke mensen te redden. Over de snelheid waarmee lessen getrokken worden uit chaos, paniek en de slimste oplossingen voor hopeloze situaties. Over de opbouw van een 'medisch opvangcentrum' vlak aan de grens tussen Polen en Oekraïne, bij een regionaal vliegveld, dat de draaischijf werd van alle reddingsacties.

    Duidelijk wordt ook hoe doordacht en uiterst flexibel ze hier in en vanuit Brussel te werk gaan. En hoe alles een permanent proces is van snelle actie en coördinatie met alle lidstaten en de mensen en medische centra daar voor wie blijkbaar niets te veel lijkt.

    En bijna achteloos tussendoor springt DG ECHO ook nog elders mensen te hulp waar nood opdoemt. Niet alleen in arme landen, aardbevingen en overstromingen, maar ook als in Canada te weinig blusvliegtuigen bosbranden kunnen helpen bestrijden. Bovendien hebben ze uit de coronapandemie belangrijke lessen geleerd over hoe Europa nóg beter nood kan helpen lenigen.

    Misschien wel het meest opzienbarend is wat Sien Vanlommel vertelt over de weken voorafgaand aan de inval van Rusland. DG ECHO was met vele anderen in Brussel toen al hoogst alert. Kyiv waarschuwde voor wat men zag komen. Volodymyr Zelensky en zijn volk vreesden alles, maar hoopte op toch nog een wonder. Zelfs scenario's rond een mogelijke aanval met chemische en nucleaire wapens moesten ze serieus in ogenschouw nemen.

    De belevenissen van Sien Vanlommel, haar collega's, haar vrijwilligers in Polen, Oekraïne en heel Europa zijn een voorbeeld van die gebeurtenissen in tijden van oorlog waar geen heldendichten over worden geschreven, maar waarvoor zij het respect verdienen van ons allemaal.

    ***

    Verder lezen

    Europese hulp in Oekraïne via dg ECHO

    X - Facebook - Instagram - Social Network Europa

    ***

    Verder kijken

    Youtube

    ***

    Verder luisteren

    413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO

    348 – Oud-premier Natalia Gavrilița over Moldavië - het kleine, ook bedreigde buurland van Oekraïne

    327 - Poetin, Zelensky en wij. Een jaar na de inval

    287 - Waarom Robert Serry altijd weer terugkeert naar zijn Oekraïne

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    267 - Hoe je tijdens de oorlog de Oekraïense economie overeind houdt - een gesprek met Caspar Veldkamp

    256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'

    253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft

    128 - Artsen zonder Grenzen: de grootste noodhulp-operatie uit haar geschiedenis

    26 - Dirk-Jan Omtzigt bestrijdt humanitaire rampen met algoritmen

    19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:27:15 – Deel 2

    00:53:33 – Deel 3

    00:15:32 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Zelfs Geert Wilders heeft ontdekt hoe fijn toch die goeie ouwe E.E.G. was. Bijna alle partijen op extreem en nationalistisch rechts en links hebben hun beloften van een Nexit-Frexit-Grexit-Hungrexit-Danexit laten schieten. Zij zijn ‘de gebrande kinderen van Nigel Farage’, zegt PG Kroeger. En zo ontstaat in deze EP-campagne onverwacht ineens een heel nieuw debat over de toekomst van Europa.

    PG duikt daarom met Jaap Jansen in de diepere motivaties van zulke partijen - als PVV, BBB en nu ook NSC in ons land - voor die nieuwe EU-koers. Want het valt al snel op dat de exit-bepleiters ook bij hun nieuwe pleidooi voor 'hervorming van binnenuit' dezelfde argumenten blijven hanteren waarmee Farage en Johnson hun Brexit-campagne voerden. Licht aangepast om de gewenste uitkomst wat te verhullen. De gouden bergen voor 'bestaanszekerheid' en de verzekering dat al het fijne van de EU ongemoeid zal blijven klinken ook nu weer.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Deze aflevering bevat een advertentie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Wist je dat de VU naast bachelors en masters ook onderwijs voor professionals aanbiedt? Ga naar vu.nl/vrijedenkers

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De bijstelling van het anti-Europese discours van de PVV en haar verwanten kent een duidelijke inspirator: Viktor Orbán. De Hongaarse premier en strateeg heeft bijna een kunstwerkje gemaakt van zijn aanpak van het 'cakeism'. Hij doet wat Boris Johnson nooit lukte: “To have your cake and eat it too.” Zijn leerlinge Giorgia Meloni, de premier van Italië, past deze inmiddels zeker zo behendig toe.

    Het is daarom nuttig in de historie én de mythologie te duiken van die postuum nu zo vereerde E.E.G. Wie zich verdiept in de politiek, economie en cultuur van 1957 tot en met de jaren ’70 begrijpt wel hoeveel nostalgische potentie die EEG van toen heeft. Het zijn de rozige jeugdjaren van de 'boze burgers' van nu, een tijdperk van een economie in turbo-bloei, van het eerste massa-consumentisme en toerisme, van de televisie, verzoening en idealisme, chianti in een mandfles, de Beatles en explosieve salarisverhogingen en banen voor iedereen. Het best beluisterde radioprogramma in de tweede helft van de jaren ’70 was de Europarade, een Europese hitlijst. Europa was jong, hip en happening!

    En de EEG was lekker overzichtelijk. Het gaf een douane-unie, protectionisme en stabiliteit, exportmarkten en gesubsidieerd voedsel. Maar geheel vergeten lijkt hoe snel dit mechanisme uit het lood dreigde te lopen. Vergeten is 'de Lege Stoel' van Charles de Gaulle, de heftige strijd om een politieke unie tegen een mercantiele unie.

    En vergeten lijkt hoe de EG na 1970 - mede door Richard Nixon en de oliecrisis - in zwaar weer terecht kwam en eigenlijk volledig vastliep. Wie aan die E.E.G. zonder mededogen een eind hielp maken? De door Brexiteers en E.E.G.-nostalgici zo verafgode Margaret Thatcher.

    Zou een volgend kabinet de lijn van de 'E.E.G.-nostalgie' voor hervormingen van binnenuit gaan voeren, dan moeten Kamer en regering wel op hun tellen passen. De EU heeft voldoende ervaring én instrumenten in huis om zo'n lidstaat met de neus op de feiten te drukken. Niet elke premier bezit het brutaal vernuft en de machtspositie in eigen land als een Viktor Orbán bovendien.

    Daar komt nog bij dat twee Italiaanse oud-premiers nu met een gedurfd pakket van zulke 'interne hervormingen' komen. Enrico Letta en Mario Draghi trekken de consequenties uit de nieuwe, turbulente geopolitieke omstandigheden en stellen dat de 27 EU-listaten samen voor eenzelfde uitdaging staan als 'De zes' met Jean Monnet in 1952. Zou 'Den Haag' als antwoord daarop komen met een 'Terug naar de E.E.G. van 1958' zal het nieuwe kabinet zich marginaliseren en isoleren. Een Orbán of Meloni zou in elk geval nooit zo dom zijn zich in zo'n doodlopende straat te begeven.

    ***

    Verder luisteren

    411 - Negen opmerkelijke aspecten van de Europese Unie

    407 - Cruciale Europese verkiezingen

    378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts

    344 - Nederland in Europa: een masterclass door Tom de Bruijn

    340 – Caroline van der Plas ontvangt Frans Timmermans. Vijf misverstanden over Europa

    336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt

    328 – Nieuwe rauwe wereld. Brexit, what Brexit?

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    290 - Bondskanselier Olaf Scholz en de razendsnelle ontwikkeling van de EU

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    223 - De degelijke daadkracht van Mario Draghi's Italië

    124 - 95 jaar Jacques Delors

    109 - Mathieu Segers: Sterke lidstaten maken Europa sterk

    107 - Jean Monnet, de vader van Europa

    100 - Nederland in Europa: lusten en lasten door de eeuwen heen

    63 - Judit Varga, minister van Justitie van Hongarije: lessen uit de geschiedenis

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:36:39 – Deel 2

    01:08:56 – Deel 3

    01:47:00 – Einde

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Op 11 april had de Europese Unie alle duurzame energie voor 2024 verbruikt. Vanaf toen gebruiken we dus alleen nog fossiele energie. Nederland loopt daarop nog wat achter: al op 8 maart was het bij ons Green Energy Day. Gelukkig schuift die datum elk jaar verder op, maar zijn het tempo en de aanpak voldoende?

    Jaap Jansen en PG Kroeger praten hierover met Heleen de Coninck, hoogleraar klimaatverandering aan de Technische Universiteit Eindhoven en aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij was ook hoofdauteur van enkele klimaatrapporten van het Intergovernemental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties. En ze is vicevoorzitter van de gloednieuwe Wetenschappelijke Klimaatraad. Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie praat ook mee. Samen kijken we waar Nederland en Europa staan en wat een nieuw kabinet en de volgende Europese Commissie te doen staat.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie en met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show, net als de broer van Roel Maalderink!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    "Bij de inzet van duurzame energie begon Nederland helemaal achterin het peloton in de EU, maar we schieten naar voren en rijden intussen in de middenmoot," zegt Van der Gaag. De Coninck tekent daarbij aan dat niettemin het tempo omhoog moet, willen we met Europa in 2050 klimaatneutraal zijn. Bovendien wordt steeds duidelijker dat de weg daarheen heel complex is - voor elke maatschappelijke sector – en betrokkenheid vergt van iedereen.

    Dit vereist van Europa en van Nederland een duidelijke visie. De Coninck ziet bijvoorbeeld hoe de landbouwsector door de vele problemen daar nauwelijks toekomt aan de energietransitie en tegelijkertijd begint te beseffen dat doorgaan op de oude voet geen toekomstperspectief meer heeft.

    Bij zo'n visie hoort ook een concrete know how wat moet en wat kan. Zo kunnen we energiegebruik verduurzamen en deze ook als geheel verminderen. Dat versnelt de transitie en beperkt de kosten voor burgers en bedrijven. Met – bijvoorbeeld - een planmatige aanpak van buurten met slecht geïsoleerde woningen kun je zo'n visie praktisch heel concreet maken.

    Omdat het energievraagstuk complex is, moet je elke kans op slimme oplossingen stevig onderzoeken en tegelijkertijd waken voor simplismen van 'quick fixes' vanuit één technisch gedreven oplossingsrichting. Heleen de Coninck laat dit zien bij het idee van 'solar radiation modification': het verminderen van het opwarmingseffect van zonnestralen met spiegels en deeltjes in de lucht. Dat klinkt bijna magisch, maar misschien is de oplossing erger dan de kwaal. Vergelijkbare - vaak ideologisch getoonzette - discussies worden gevoerd over biomassa en kernenergie. Zulke discussies helpen maar weinig.

    Nederland kan als Europees partner zijn inhaalslag versnellen door lessen te trekken uit wat elders goed gaat. Van Denemarken bij warmtenetten bijvoorbeeld. Maar ook in eigen land lukken sommige dingen verrassend goed – zoals met wind op zee.

    Overal in de wereld bezorgt het klimaatprobleem hoofdbrekens. De Coninck schetst een beeld van pluspunten maar ook fikse uitdagingen in grote naties als India en China en zeker ook in Afrika. Daarbij moeten westerse landen als Nederland scherp opletten dat zij - bijvoorbeeld bij groene waterstof - niet terugvallen op oude, bijna koloniale handelswijzen.

    Voor een nieuw kabinet zien Heleen de Coninck en Olof van der Gaag een duidelijke en zelfs aantrekkelijke opdracht. Zorg voor een maximale nadruk op 'concreet leveren'. Meer doen met wat we al in gang hebben gezet en dat ook waar maken. Vermijd daarbij ideologische disputen en neem iedereen mee.

    ***

    Verder lezen

    Brief Klimaatraad aan de informateurs

    Advies Klimaatraad voor het Klimaatplan

    Overzicht EU verkiezingsprogramma’s klimaat- & energie-paragrafen

    ***

    Verder luisteren

    389 - De lange en hobbelige weg naar een klimaatneutraal Nederland

    369 - Rob Jetten wil een ideeënstrijd rond het midden en een lossere verhouding tussen Kamer en kabinet

    358 - Ligt het ambitieuze klimaat- en energiebeleid op koers? Gesprek met Henri Bontenbal (CDA)

    338 - Hoe de stikstofcrisis de energietransitie vertraagt. En: wat intussen wél met sprongen vooruitgaat

    244 - Frans Timmermans over klimaatbeleid, geopolitiek en weerbare democratie

    106 - Diederik Samsom over het Europese klimaatbeleid en het crisisherstelplan

    324 - Nederland loopt vast door tekort aan jongeren met technische opleiding, hoe lossen we dit op?

    306 - De gevoelige geopolitieke relatie met China

    262 - Waarom India - ook voor Nederland - steeds belangrijker wordt

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:22:20 – Deel 2

    00:49:04 – Deel 3

    01:15:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Sóms is een militaire coup een zegen voor een land. Dit uitzonderlijke feit deed zich - nu precies 50 jaar geleden - voor in Portugal. De ‘Revolução dos Cravos’ in 1974 schreef niet alleen Europese geschiedenis, maar werkte door op wereldschaal van Afrika tot in het Kremlin. Bovendien zijn de gebeurtenissen van toen verrassend actueel, want veel wat in Portugal tijdens en na de Anjerrevolutie op zijn grondvesten deed schudden herkennen wij in het Europa en de wereld van nu.  

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Het Eurovisie Songfestival van 1974 - Abba won met Waterloo - was ook het stiekeme begin van de rebellie. Jonge officieren en hun manschappen smeedden een complot om de gruwelijke koloniale oorlogen in Afrika én het fascistisch-militair bewind in één klap te beëindigen. Twee liedjes op de radio waren voor de 'Movimento das Forças Armadas', de Beweging van de Strijdkrachten, het signaal om toe te slaan.

    Jaap Jansen en PG Kroeger vertellen hoe dat plan mislukte doordat hun perfect geheimgehouden coup geheel onverwacht uitmondde in een wekenlang volksfeest en nationale roes van de 'Liberdade!' Het verkalkte militair bewind zeeg binnen enkele uren in elkaar. De jonge rebellen stonden plotsklaps voor de uitdaging het bevrijde, jubelende land te moeten regeren. 

    De twee jaar die volgden blijven ook nu nog leerzaam. Je zag hoe een 'junta' probeerde een democratie te vestigen en onderling verscheurd werd. Militairen zijn zelden begaafde politici en polderaars. Een tegencoup van ultrarechts leidde tot een communistische opstand en tegencoup van ultralinks. Uiteindelijk won een zelfbewust Europeesgezind 'midden' en sloeg Portugal de weg definitief in naar democratie, rechtsstaat en de EU. Inderdaad, zeer leerzaam voor het Europa van nu.

    Niettemin waren ze in Brussel bij de NAVO en in Washington in paniek. Hier dreigde een trouwe bondgenoot in de handen van het Kremlin te vallen. Jaap vertelt over opgewonden gesprekken tussen Henry Kissinger en NAVO-chef Joseph Luns.

    PG duikt in de memoires van Amerikaanse ambassademedewerkers die bijna wanhopig probeerden ‘Henry’ ervan te overtuigen dat de rebellen geen bloeddorstige communisten waren en Portugal een braaf land was, dat Washington vooral onder de arm moest nemen. Hoe dat afliep is heel leerzaam voor slimme, empathische diplomatie en nuchtere geopolitiek van vandaag.

    Het politieke en Europese icoon in deze revolutie werd Mário Soares, de aanvoerder in ballingschap van de sociaaldemocraten. Hij gidste behendig en koersvast zijn land door coups en chaos uiteindelijk zelfs in hoog tempo de EU in. PG vertelt daarover uit directe, persoonlijke gesprekken dankzij zijn jarenlange vriendschap met Soares' echtgenote, María de Jesus Barroso Soares. Haar leven was minstens zo kleurrijk: van gevierd filmactrice, rebel in een concentratiekamp, balling in Parijs tot activistische en geliefde First Lady van haar vaderland.

    De bloedeloze, feestelijke Anjerrevolutie werd model en voorbeeld voor veel politieke omwentelingen in die jaren en daarna. Zowel in Griekenland, Spanje als in Frankrijk is directe impact merkbaar. Lissabon 1974 doet daarbij denken aan Oost-Berlijn en Praag in 1989 en het Maidan-plein in Kyiv in 2014.

    ***

    Verder kijken

    1974 | De staatsgreep in Portugal | In Europa (2007-2009)

    Andere Tijden - Koerier voor Portugal

    ***

    Verder luisteren

    158 - Portugal: aan zee is een land nooit klein

    37 - Iconische Europarlementariërs (zoals Mário Soares)

    236 – Václav Havel, de dissident die president werd

    163 - De ondergang van de Sovjet-Unie: hoe een wereldmacht verdampte

    355 - Modern en succesvol Spanje

    404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed

    359 - Nederland en de slavernij, 150 jaar na de afschaffing

    385 - Jan de Koning en het verschil tussen een greppel en de laatste gracht

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:16:00 – Deel 2

    00:32:35 – Deel 3

    01:10:49 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Oana Lungescu groeide op in de ‘gruwelijkste dictatuur van het Oostblok’, Roemenië, waar ze gevolgd werd door de geheime dienst. Als BBC-redacteur zag ze de executie van dictator Ceaușescu. Bijna 14 jaar was ze de eerste woordvoerder van de NAVO - die deze week 75 jaar bestaat - en de secretaris-generaal.

    Jaap Jansen en PG Kroeger praten met Oana Lungescu over haar avontuurlijke leven, de schok van 2021, de oorlog in Oekraïne en de tweede jeugd van het Atlantisch Bondgenootschap: "Als we eensgezind zijn kunnen we elke tegenstander aan."   

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door de Atlantische Commissie en met donaties van luisteraars. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    This podcast holds a wide ranging dialogue with Oana Lungescu, the longest serving NATO-spokesperson in history. The episode starts and ends in Dutch. The conversation in English starts after three minutes and ends at 1 hour and 15 minutes.

    At its 75th birthday Lungescu’s perspective is quite unique. Oana witnessed at first hand all major summits, meetings, controversies and personalities since many years. And her background as a refugee from the Ceaușescu tyranny in Romania gives her analysis additional historical relevance.

    We first speak about life in Romania during that dark era. It is a tale of hunger, repression, Securitate persecution and escape to the West. Oana then tells about the fascinating times she witnessed at NATO in the years of upheaval of Obama, Trump, Putin, war in Ukraine and threats to Moldova, the Baltics and all of NATO. Riveting is her story about Yeltsin pleading Clinton to hand Europe over to Russia's geopolitical care, as a logical development from earlier history after the collapse of the Soviet Union.

    Working very closely with the NATO secretary generals for many years makes the portraits Oana sketches of people like Rasmussen and Stoltenberg, as well as Klaus Iohannis and Mark Rutte very interesting and enlightening. Key to success and leadership are excellent listening qualities and strong cultural empathy.

    ***

    Oana Lungescu was 31 toen de Muur viel en net enkele jaren ontsnapt aan de tirannie in haar vaderland Roemenië. Het verhaal over armoede, honger, rantsoenen en repressie gedurende heel haar jeugd is huiveringwekkend. Hoe de beruchte Securitate haar stervende vader benutte in een vergeefse poging Oana informant te maken - het geeft de luisteraar koude rillingen.

    Langer dan wie ook trad zij op als woordvoerder van de NAVO. Politico omschreef haar als ‘een van de invloedrijkste vrouwen in Brussel’. Haar rijke ervaring klinkt door in heel het gesprek.

    Door haar ervaringen was ze nooit zónder diepe angst voor Rusland, erkent ze. De inval op de Krim werd in haar ogen naïef bekeken. En toch was hóe Vladimir Poetin eind 2021 zijn overval op Oekraïne plande ‘een stomp in mijn maag’. In een adembenemend relaas vertelt ze hoe de Russische president Boris Jeltsin in 1999 aan zijn Amerikaanse collega Bill Clinton voorstelde samen de wereld te verdelen. "Geef mij Europa."   

    Ze werkte 24/7 met de secretarissen-generaal Anders Fogh Rasmussen en Jens Stoltenberg en vertelt aan wat voor eigenschappen een goede sg moet voldoen. Cruciaal is culturele empathie met 32 lidstaten, echt niet alleen met Amerika. Al is het best handig te weten welk dessert Barack Obama lekker vindt. En cruciaal is het vermogen met weinig woorden iets te zeggen dat afschrikt. 'Strategic ambiguity' is het toverwoord.    

    Dat de statisticus Stoltenberg de cijfers rond het halen van de 2 procent van het bruto nationaal product aan defensie-uitgaven zeer precies bijhoudt, is een boeiend detail. Scherp wijst zij erop dat juist een eeuwenoud mercantiel land als het onze de betekenis van Pacta sunt servanda zou moeten begrijpen. "Niet om Joe Biden een plezier te doen. Niet omdat Donald Trump toetert. Maar omdat het in ons aller belang is voor de veiligheid van elk land."   

    Met zoveel ervaring is het des te spannender haar en detail te volgen rond de opvolging van Stoltenberg. Haar portret van Klaus Iohannis – de rivaal van Mark Rutte als kandidaat secretaris-generaal - is zeer informatief. Haar analyse van wat een sg móet kunnen niet minder. "Héél goed kunnen luisteren, heel goed polderen en af en toe voor de toepen uit durven lopen op een cruciaal thema."   

    Het 75 jaar Jubileum in Washington in juli noemt zij bewust geen 'feestelijk gebeuren." De wereldsituatie is meer gespannen dan ooit sinds 1989, ‘dat jaar van genade’. Oana Lungescu drukt ons – Europeanen - op het hart anders te leren kijken en denken. Er is geen specifiek 'Europees politiek en strategisch theater' meer. Zo kijkt Xi niet, zo kijkt Poetin niet en Washington kijkt al heel lang zo niet meer.

    ***

    Verder luisteren

    404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed

    361 - Vilnius, juli 2023: NAVO-top in het oog van de storm

    348 – Oud-premier Natalia Gavrilița over Moldavië - het kleine, ook bedreigde buurland van Oekraïne

    339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck

    336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt

    279 - Jaap de Hoop Scheffer over Poetin, Oekraïne, de NAVO en de toekomst van de EU 

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    265 - Toetreding tot de NAVO, de reuzensprong van Finland

    257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden

    256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking'

    163 - De ondergang van de Sovjet-Unie: hoe een wereldmacht verdampte

    31 - Jamie Shea, oud-woordvoerder van de NAVO

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:23:49 – Deel 2

    00:40:37 – Deel 3

    01:24:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Nederland krijgt een nieuwe premier. Geert Wilders zelf mag niet, dus zoekt hij iemand 'van buiten'. Welke eigenschappen, capaciteiten, kansen en risico’s moet hij bij de selectie afwegen? Jaap Jansen en PG Kroeger helpen Wilders bij de zoektocht naar zijn eigen Pippi Langkous: "Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk wel dat ik het kan!"

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Loyaliteit

    Elke PVV-politicus kent een permanente worsteling tussen 100 procent loyaliteit aan de chef en minimale ruimte voor eigen profiel. Wilders zoekt een premier die volstrekt loyaal zal zijn, bereid is de klappen op te vangen, maar niet de credits te verwerven.

    Rivaliteit

    Wilders wil geen rivaal. Hoe vindt hij een premier die niet slechts een tweederangsfiguur is waar Yesligöz en Omtzigt op neerkijken?

    In Italië zagen we dit faliekant fout gaan bij de 'Vijf Sterren Beweging'. Oprichter en boegbeeld Beppe Grillo ging door zo’n rivaal ten onder. In de Katholieke Volkspartij (een voorganger van het CDA) moest partijleider Norbert Schmelzer boeten voor de gevolgen van zijn premierkeuze.

    Vacuüm

    De vier fractieleiders trekken de regierol naar zich toe; Wilders voorop. Omtzigt wil het premierschap sowieso marginaliseren. De premier moet weten te overleven tussen die vier, in zijn kabinet, in beide Kamers. Het Torentje als politiek vacuüm. Dit leidt tot permanent coalitieberaad van telefooncircuits op zondag tot brandjes blussen bij zaterdagse lekken. De leiders van PVV en NSC dreigen door dit proces te worden opgeslokt. Is de VVD zo slim een vicepremier te kiezen die zo de échte coalitieaanvoerder zou kunnen worden?

    Onzichtbaar

    Alle partners in EU en NAVO gaan testen of de nieuwe premier wat voorstelt. Kan hij of zij polderen? Moet-ie voor elk besluit afwachten welke orders hij krijgt van Wilders of Omtzigt? Dan wordt al snel buiten Nederland om zaken gedaan en zitten wij met de voldongen feiten. De premier is dan gereduceerd tot butler van de fractieleiders.

    Populair

    Een minister-president presenteert zich graag als aanvoerder ‘van alle Nederlanders’. Pikt de PVV-aanhang dit wel? Grootste gevaar voor Wilders is dat onverwachte omstandigheden in het Torentje toch weer een 'nationaal figuur' scheppen; een staatsman die op eigen kracht populair wordt.

    Financiën

    Elk kabinet heeft baat bij dat ene, sterke duo dat elkaars bondgenoot is: de premier en zijn minister van financiën. Lubbers en Ruding. Rutte en Dijsselbloem. Wilders zal zo’n tandem met argwaan bezien. Kan de VVD niet beter afzien van Financiën om het ‘gul’ aan NSC te schenken?

    Rutte

    Intussen regeert Rutte IV onverdroten voort. De premier reist als oliemannetje de wereld over. Ministers dealen met de vaak sterk verdeelde 'Rechtse Vier' in de Kamer en zetten ondertussen hun beleid sinds grotendeels voort. Eigenlijk blijkt juist dit kabinet het échte extraparlementaire experiment! Bij de Voorjaarsnota kan het binnenkort zijn meesterproef afleggen, ook richting Brussel. Op geheel onvoorziene wijze is deze situatie voor alle betrokkenen - Rutte en zijn ministers, CDA en D66, PVV, NSC en BBB en zéker ook de VVD - bijna attractiever dan het alternatief.

    ***

    Verder luisteren

    410 - De Pirouette van Putters

    402 - Het politieke landschap drie maanden na de verkiezingen

    400 - De kabinetsformatie als de kat van Schrödinger

    398 - Kabinetsformatie 2024: de lege stoel van Pieter Omtzigt

    396 – Waarom kabinetsformaties vaak zo tergend lang en stroperig zijn

    393 - Op naar een extraparlementair kabinet!

    390 - Kabinetsformatie 2023: Het ethos van de haai

    388 - Kabinetsformatie 2023: de lucht is geklaard, vier partijen kunnen met elkaar verder

    386 – Ronald Plasterk, een verkenner met passie

    384 - De overrompelende overwinning van Geert Wilders. Opnieuw slaat Nederland een onbekende weg in

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:40:56 – Deel 2

    00:59:45 – deel 3

    01:44:36 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Op 25 maart 1957 tekende Nederland als een van zes oprichters de verdragen van wat nu de Europese Unie is. En ondanks die lange tijd van steeds intensievere samenwerking en integratie blijken Nederlanders verbluffend weinig te weten van 'Europa'. Ze mogen op donderdag 6 juni gaan stemmen, maar waartoe, waarvoor of waarom? In geen lidstaat van de EU weten burgers zo weinig over hun Unie als hier bij ons.

    Denk nu niet dat dit reden zou zijn tot enige ingetogenheid, laat staan zelfkritiek. 76 procent van de Nederlanders blijkt ervan overtuigd zelf prima te begrijpen hoe de EU werkt. 51 procent vindt zichzelf goed geïnformeerd. Ze denken overigens wel dat slechts 26 procent van de landgenoten dat ook is.

    Jaap Jansen en PG Kroeger laten het er niet bij zitten. Ze komen met negen opmerkelijke aspecten van de EU die je toch echt zou weten. Soms verrassend, soms vermakelijk en altijd uitdagend tot dieper denken en vorsen.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Die negen aspecten zijn:

    1] Ursula von der Leyen is een ambtenaar

    Geen presidentieel paleis, geen scepter of gouden troon voor haar. Ze is en blijft een ambtenaar in een kantoor met een werkflatje. En hoe dat komt? Door een felle strijd tussen Charles de Gaulle en haar enige Duitse voorganger!

    2] 27 lidstaten? Welnee!

    Een van de opmerkelijkste fenomenen in Europa is de hoeveelheid eigensoortige 'kringen en cirkels' die zijn ontstaan rond de Unie. Bijna altijd vanwege hun specifieke thema of de intensieve uitwisseling van belangen en kennis tussen EU-lidstaten en hun buren dichtbij en soms heel ver weg. In het hoger onderwijs is er een soort EU-variant met liefst 49 leden. En Rishi Sunak heeft alles uit de kast gehaald om op een cruciaal strategisch terrein weer actief mee te mogen doen met de EU. Zijn entreegeld? Zo'n €2,5 miljard per jaar!

    3] De EU bevindt zich in Europa? Kijk nog eens!

    Allerlei EU-lidstaten hebben historische en geografische banden met eilanden en territoria over heel de aardbol. Ook Nederland. En de EU onderhoudt waar mogelijk vele relaties met die streken. Van de Azoren tot Wallis ver weg in de Stille Oceaan. Van een raketbasis naast Suriname, het ijzige Groenland tot de Cariben en de Indische Oceaan. Europa is overal.

    4] Het Europees Parlement is heel machtig

    Zó machtig zelfs, dat de Tweede Kamer besloten heeft de nieuwe kabinetsploeg net zo te gaan grillen als gebruikelijk is bij de benoeming van elke nieuwe Europese Commissie. De Europese democratie als voorbeeld voor de nationale - wie had gedacht, juist nu?

    5] Straatsburg een kostbare verspilling? Juist niet!

    Geen betere locatie voor het Europees Parlement als de fascinerende stad aan de Rijn met zijn rijke historie. Het parlement juist daar onderstreept immers dat Brussel niét een soort hoofdstad is met een superregering. Bovendien zit ook de 'mensenrechtenwaakhond' van Europa in die stad en blijkt dat juist de vergaderweken in Straatsburg slagvaardig zijn.

    6] De EU is een koopje

    448 miljoen burgers krijgen door de Europese begroting diensten, kansen, connecties en investeringen die nationaal onmogelijk zijn. De Nederlanders waarderen deze bovendien zeer, zo blijkt. Ze willen er meer van. En dat tegen een prijs van niet veel meer dan 1 procent van het BBP. "Eén cappuccino per dag" grapte Jean-Claude Juncker.

    7] De EU is zo moeilijk te snappen - toch?

    De ergste vijand van de EU is de politieke cultuur van de Unie zelf. Het eigen beleids-chinees van de mandarijnencultuur zit de EU vaak dwars. Hoe dat komt is een verhaal op zich. Maar wel een boeiend verhaal! Over Coreper, comitologie en wat al niet.

    8] De EU is toch inefficiënt?

    Het is helder wie er belang bij hebben het te blijven vertellen. En waarom zij er niet over piekeren dat te veranderen. Die belanghebbenden zijn de 27 lidstaten zelf. En dat weten zij donders goed.

    9] Blunders van Nederlanders

    Omdat Nederlanders zo weinig weten over de EU, zijn ze in Brussel berucht om de onhandige fouten, tactische uitglijers en onbegrip hoe het toch echt werkt. Een confronterende opsomming van klassieke blunders!

    ***

    Verder lezen

    Standard Eurobarometer 100 - Autumn 2023

    ***

    Verder luisteren

    407 - Cruciale Europese verkiezingen

    378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts

    344 - Nederland in Europa: een masterclass door Tom de Bruijn

    340 – Caroline van der Plas ontvangt Frans Timmermans. Vijf misverstanden over Europa

    336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt

    333 - Een 'bromance' tussen Rishi Sunak en Emmanuel Macron. De haat-liefdeverhouding van Britten en Fransen

    328 – Nieuwe rauwe wereld. Brexit, what Brexit?

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    124 - 95 jaar Jacques Delors

    109 - Mathieu Segers: Sterke lidstaten maken Europa sterk

    100 - Nederland in Europa: lusten en lasten door de eeuwen heen

    47 - Adenauer, de eerste Kanzler

    35 - Charles De Gaulle

    32 - Churchill en Europa: biografen Andrew Roberts en Felix Klos

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:30:33 – Deel 2

    00:50:26 – Deel 3

    01:21:21 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • De kabinetsformatie komt in een nieuwe fase. Na 120 dagen gaan PVV, VVD, NSC en BBB dan toch in overleg over de inhoud van een gezamenlijk kabinetsbeleid. Jaap Jansen en PG Kroeger bezien wat de nieuwe informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol kunnen meenemen uit het voorwerk van Kim Putters. En ze bespreken het fascinerende Kamerdebat daarover. 

    Hoeveel landmijnen liggen er op de weg naar het Torentje? Hoe gewoon is het ongewone kabinet dat er nu zou moeten komen? Hoe vinden de 'rechtse vier' een minister-president en hoeveel ruimte heeft die zelf nog in het Torentje?   

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Deze aflevering bevat een advertentie voor Yellowstone, die serie op SkyShowtime. SkyShowtime kun je 7 dagen gratis proberen. Daarna betaal je 6 euro 99 per maand en het is maandelijks opzegbaar.

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Het is tragisch voor oud-informateur Putters, maar feitelijk werd zijn eindverslag door bijna alle fracties opzijgeschoven. Ook door de vier onderhandelaars. Het document was wijdlopig en zat vol innerlijke tegenstrijdigheden.  

    Putters stelde een baaierd aan nevengeschikte deelakkoorden voor, met alle mogelijke partijen. En groeiende beleidsruimte voor ambtenaren, experts en uitvoeringsorganen.

    Geert Wilders, Pieter Omtzigt en Dilan Yesilgöz gaven toe dat ze weinig verwachten van een akkoord op hoofdlijnen. "Eerst zien en dan geloven" zei de PVV-leider smalend.    

    De papieren pirouette van Putters met een ‘extraparlementair kabinet' dat 'programkabinet' zou moeten heten, deed Wilders af met enige irritatie over verspilling van tijd en moeite. Hij zei de Europese begrotingsregels te accepteren, maar liet verder op geen enkele manier blijken dat de PVV zich wil binden. En dat terwijl NSC juist beaamde dat in een hoofdlijnenakkoord gedetailleerde afspraken over begrotingsbeleid noodzakelijk zijn. Ook de VVD vindt dit een cruciaal aspect.

    Eén fractie leek in het debat geheel afwezig. BBB werd nimmer meegenomen als factor. De grote winnaar van de Provinciale Statenverkiezingen (en dus de Eerste Kamer) lijkt gemarginaliseerd tot bijwagen van de PVV.

    Twee thema's blijken voor Dijkgraaf en Van Zwol nu al explosief. Het Torentje en Oekraïne. Op beide fronten toont Wilders een nauwelijks ingehouden woede.

    Vermakelijk was de bekentenis van Rob Jetten (D66) dat hij als ‘simpele Brabantse jongen’ Omtzigts ‘diepe overtuiging van een andere wijze van regeren’ niet kon volgen. De D66-leider griste vakkundig het ‘camouflagenet’ weg dat Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) had ontwaard.

    Wilders kon niet verkroppen dat hij voor het landsbelang toch een groot gebaar had gemaakt. De sereniteit van een staatsman ontbeerde hij ook nu. De PVV-leider dreigde in en na het debat met ‘keihard onderhandelen’ waarin hij niets meer zou weggeven. SP-aanvoerder Stephan van Baarle had politiek en cultureel fraaiste observatie: hier was nu ook eens voor het Torentje een stagiair geweigerd omwille van zijn afkomst.

    ***

    Verder kijken

    De nieuwe kleren van de keizer - Lekturama Luister Sprookjes

    ***

    Verder luisteren

    402 - Het politieke landschap drie maanden na de verkiezingen

    400 - De kabinetsformatie als de kat van Schrödinger

    398 - Kabinetsformatie 2024: de lege stoel van Pieter Omtzigt

    396 – Waarom kabinetsformaties vaak zo tergend lang en stroperig zijn

    393 - Op naar een extraparlementair kabinet!

    390 - Kabinetsformatie 2023: Het ethos van de haai

    388 - Kabinetsformatie 2023: de lucht is geklaard, vier partijen kunnen met elkaar verder

    386 – Ronald Plasterk, een verkenner met passie

    384 - De overrompelende overwinning van Geert Wilders. Opnieuw slaat Nederland een onbekende weg in

    372 - Nieuwe partijen als Nederlandse traditie - en de afgrond die altijd weer dreigt

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:31:36 – Deel 2

    00:40:26 – Deel 3

    01:24:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Er stond een primeur voor de deur. Een staatsbezoek van Willem-Alexander en Máxima en een grote handelsmissie naar de economisch bloeiende Socialistische Republiek Vietnam. De onverwachte perikelen daarbij, de rijke voorgeschiedenis en geopolitieke betekenis daarvan vertellen veel over de rol van Nederland op het wereldtoneel, in de globalisering, de kenniseconomie en ook als Europese geopolitieke speler. 

    Vietnam heeft veel meer historie, cultuur en politieke achtergronden dan de eerste associaties die veel mensen nog hebben met revolutionaire opstand, oorlogsgeweld, LBJ, Nixon en bootvluchtelingen. Het werd na vele jaren van rampspoed een snelgroeiende economie. Nederland speelt daarbij als grootste handelspartner vanuit de EU een aanzienlijke rol. Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen hoe dit ontstond en de impact ervan.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De handelsrelaties zijn rijk geschakeerd - van garnalen tot koffie, van havenbouw tot watertechnologie en van specerijen tot arbeidsmarktkennis – en tonen op vele terreinen een integratie van kennisdeling, sociale vooruitgang, duurzaamheidsinitiatieven en de ontwikkeling van infrastructuur en landschap, waarin ook bestrijding van ontbossing en vervuiling van de grote delta’s wordt aangepakt.

    Wageningen Universiteit was al snel na de communistische machtsgreep in 1975 actief bij rijstbouw in de Mekongdelta om de hongersnood tegen te gaan. Uit die ervaringen ontstonden op nieuwe handelsrelaties gerichte initiatieven in allerlei specialismen van Vietnam en van Nederlandse knowhow en innovatie in land- en tuinbouw, water en duurzaamheid.

    Door zijn rijke, bij ons vaak nauwelijks bekende cultuur en geschiedenis bieden nieuwe relaties vele mogelijkheden tot inspiratie. PG belicht enkele verrassende momenten. Van de historie van de koffiecultuur en haar band met de DDR tot de tientallen eeuwen van spanningen met China. En hoe de islamitische beschaving naast de boeddhistische en katholieke een stempel op Vietnam drukte.

    Het huidige Vietnam is een strak geleid communistisch regime, dat tijdig de lessen trok van de successen van Deng Xiaoping en de ondergang van oude bondgenoot de Sovjet-Unie. De economische hervormingen, gecombineerd met de geopolitieke positie tussen grote mogendheden trokken ook de aandacht van de EU. Nederland is daarbij een duidelijke voorloper.

    Het raadsel van de onverhoedse opschorting van het staatsbezoek is politiek van belang. Duidelijk is dat ook Vietnam patronen kent van andere communistische regimes. Bejaarde Politburo-leden onder leiding van partijchef Nguyễn Phú Trọng proberen hun macht te behouden met behulp van steeds weer nieuwe campagnes tegen corruptie en slecht management van staatsbedrijven.

    De actuele signalen uit het regime in Hanoi duiden erop dat voor allerlei feestelijke en officiële ceremonies het moment opeens slecht gekozen is. Alle reden om goed te volgen wat in Vietnam te gebeuren staat.

    ***

    Verder luisteren

    381 - Het Betrouwbare Bronnen Kenniscoalitie debat 2023

    359 - Nederland en de slavernij, 150 jaar na de afschaffing

    339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck

    309 - Acht miljard aardbewoners

    306 - De gevoelige geopolitieke relatie met China

    300 - Etische politiek: het bijzondere Nederland met zijn 'moreel hoogstaande opvattingen'

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    262 - Waarom India - ook voor Nederland - steeds belangrijker wordt

    245 - Oompje neemt de trein – de reis die China naar de 21e eeuw bracht

    227 - Structureel extra investeren in onderzoek en ontwikkeling helpt de Nederlandse economie enorm vooruit

    158 - Portugal: aan zee is een land nooit klein

    116 - Oproep aan het kabinet: We mogen Afrika in deze crisis niet vergeten

    25 - Kim Putters: Smeulende kwesties in een welvarend land ** PG: Hoe China ondanks boycot toch zaken wilde doen met Nederland

    24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping

    13 - Sigrid Kaag over hulp en handel

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:27:45 – Deel 2

    00:49:10 – Deel 3

    01:13:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • In elke kabinetsformatie klinken verzuchtingen en klachten over hoe 'de ambtenaren' het komende beleid zouden gaan frustreren en hun wil opleggen aan nieuwe bewindslieden. Voormalig LPF-vicepremier Eduard Bomhoff waarschuwde deze week PVV en BBB voor machtige tegenstrevers onder hoge ambtenaren, allemaal van D66. Een meegenomen groepje eigen mensen zou ze in de gaten moeten houden en zelf de brieven openen!

    Die ambtenarenmacht valt wel mee, zien Jaap Jansen en PG Kroeger. Sterker: ambtenaren zelf zijn vaak afkerig van grote bureaucratische apparaten. Een onthullend, leerzaam en fascinerend boek biedt hierbij opvallende inspiratie: G-Man. J. Edgar Hoover and the Making of the American Century van Beverly Gage (Yale University).

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Deze aflevering bevat een advertentie voor Yellowstone, die serie op SkyShowtime. SkyShowtime kun je 7 dagen gratis proberen. Daarna betaal je 6 euro 99 per maand en het is maandelijks opzegbaar.

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    J. Edgar Hoover was de langstzittende en machtigste ambtenaar van Washington in de 20e eeuw. 48 jaar leidde hij de veiligheidsdienst FBI en zijn voorganger. Presidenten en politici sidderden voor hem.

    Maar klopt dit beeld wel? Gage schetst een rijk, gedetailleerd en genuanceerd portret van Hoover. Zij laat zien hoe zijn succes als bureaucraat ontsprong aan een nadrukkelijk onpolitieke aanpak; professioneel tot in de puntjes. En wars van 'imperium bouwen'.

    Zijn organisatie moest vooral heel erg op hemzelf lijken, ook wat betreft het personeelsbeleid, de bureaucultuur en de nadrukkelijke afstand tot bestuurders en politiekorpsen op het lokale niveau. Klein maar fijn, hoogwaardig en technologisch geavanceerd was het motto. En hij wilde alleen jonge, witte mannen, liefst uit het zuiden van de VS.

    Het is de New Deal van president Franklin D. Roosevelt die de FBI transformeert. De nieuwe president wilde een proactieve, diep in het sociale leven sturende overheid. En hij moest de paniek over de golf van criminaliteit van gangsters, maffia en het alcoholverbod de kop in drukken. Hoover moest daarin mee, al stribbelde hij vaak tegen.

    Het maakte Hoover ook een beroemdheid die met andere celebrities omging. Diens ongebruikelijke privéleven – zijn assistent was tevens zijn vriend - was in die kringen allerminst vreemd. En de FBI ging voor het bereik van de massa nauw samenwerken met alle moderne media. Diep in het geheim pakte Hoover voor de president ook de dreiging van spionage en ondermijning vanuit Nazi-Duitsland aan. Het snuffelen naar communisten en anarchisten was al eerder zijn passie.

    Zo kon de FBI niet meer 'klein maar fijn' blijven. In de jaren ‘50 groeide de FBI van een avant-garde organisatie uit tot een log apparaat dat overal zijn bureaucratische vertakkingen had. President Harry Truman zette er overigens wel heel behendig een rem op en werd dan ook gehaat door Hoover. Dat gold andersom ook.

    Toch durfde geen enkele president hem te ontslaan. Al probeerde nota bene zijn politieke vriend Richard Nixon van hem af te komen. In 1972 stierf Hoover. 77, maar nog altijd de baas. Met de Watergate-affaire kwam veel van het geheime, weinig fraaie gedoe naar boven. De immens populaire Hoover viel na zijn dood van zijn voetstuk, al zetelt de FBI nog altijd in het J. Edgar Hoover Building.

    Een buitengewoon leerzaam ‘leven en werken’, kortom. Het leert hoe bureaucratische organisaties lang niet altijd - of van nature - imperia willen bouwen. Integendeel, de ambtenaren weten dat een ondoordachte missie levensgevaarlijk kan zijn. Kijk in Nederland maar naar de Belastingdienst en de toeslagen.

    ***

    Verder lezen

    Beverly Gage – G-Man: J. Edgar Hoover and the Making of the American Century (Viking, 864 p)

    ***

    Verder kijken

    A Day with the FBI (1951)

    LBJ: "Edgar, the law says that you must retire next January when you reach your seventieth birthday and I know you wouldn't want to break the law. But the nation cannot afford to lose you."

    ***

    Verder luisteren

    De overheid:

    200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel

    186 - Hoe je een ministerie bestuurt, terreur bestrijdt en Poetin op je dak krijgt: Tjibbe Joustra over crisis en controle

    120 - Roel Bekker: Waarom bij de overheid dingen zo vaak fout gaan

    92 – Yes minister! Bezuinigen bij de overheid, hoe doe je dat en hoe ontloop je het – met Eduard Schmidt

    68 – De kindertoeslagaffaire: hoe de Belastingdienst willens en wetens duizenden ouders dupeerde – met Pieter Klein en Jan Klijnnijenhuis

    Spionage:

    295 - "Kaag. Sigrid Kaag." Spionnen in de politiek

    De VS:

    405 - De Amerikaanse democratie in gevaar: het gevecht tussen Biden en Trump

    289 - Donald Trump als gevaar voor de democratie - Joe Biden en zijn strijd voor de ziel van Amerika

    281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies

    133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG móet lezen!

    44 - Amerika Special: Michael Wolff over Donald J. Trump ** PG over Franklin D. Roosevelt

    206 - 'Aardverschuiving': Michael Wolff over Donald Trumps laatste dagen als president. En: zijn bezoek aan Mar-a-Lago

    185 - De Amerikaanse Burgeroorlog (1): Black Lives Matter en George Floyd, hoe de burgeroorlog op de VS nog altijd zijn stempel drukt

    228 - De Amerikaanse Burgeroorlog (2): hoe Abraham Lincoln onvoorbereid de strijd in ging

    263 - De Amerikaanse Burgeroorlog (3): de overwinning van Abraham Lincoln en Ulysses Grant

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:39:56 – Deel 2

    01:02:24 – Deel 3

    01:42:43 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • De verkiezingen voor het Europees Parlement in juni 2024 waren nog nooit zo 'politiek' en zó cruciaal. De Europese Unie staat voor ongekende uitdagingen in grote geopolitieke spanningen. De kiezers in de 27 lidstaten kunnen dan de koers voor de komende vijf jaar bepalen. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen het politieke landschap op weg naar de Europese verkiezingen.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij zoeken contact.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    De lange tijd min of meer vanzelfsprekende, stabiele verhoudingen binnen het Europees parlement schudden op hun grondvesten, denken velen. Radicaalrechts heeft hoge verwachtingen. Tegelijkertijd bestrijden ze elkaar juist op die flank furieus. Pro- of anti-Poetin? Blokkeren of profiteren? Giorgia Meloni of Viktor Orbán?

    De klassieke 'partijfamilies' in de EU houden dat scherp in de gaten. Op centrumlinks laat het vertrek van Frans Timmermans naar de nationale politiek duidelijk een groot gat achter. Bij de liberalen domineert Emmanuel Macron, zeker nu Mark Rutte uit de Europese politiek vertrekt. Of komt daar toch nog een verrassing? 

    Op centrumrechts lijkt de Europese Volkspartij misschien wel meer dan ooit op de Nederlandse KVP in de verzuilingsjaren. Die partijfamilie manoeuvreert met haar program en een opvallende anti-Poetinpolarisatie naar meer armslag op links én op rechts. Ursula von der Leyen lijkt met haar aanpak waarempel op haar goede vriend Joe Biden.

    Leek in 2019 de 'Spitzenkandidaten' een mislukt experiment, nu heerst daarover vooral verwarring. Macron wilde ervanaf, maar heeft nu spijt. Na de flamboyante Timmermans komen de sociaaldemocraten met Nicolas Schmit, een kleurloze oudere heer. En radicaalrechts is dusdanig versplinterd dat eensgezind leiderschap ontbreekt.

    Tenminste twee belangrijke factoren werken fors door in deze verkiezingsstrijd en de verdeling van functies daarna. Allereerst willen de oostelijke lidstaten nadrukkelijk gehoord worden. Met Donald Tusk (Polen) en Klaus Iohannis (Roemenië) hebben zij krachtige zwaargewichten. Zelfs Rutte moet daarvoor oppassen! Tweede factor is de slechte verstandhouding in de cruciale 'Frans-Duitse as'. Nog nooit waren de leidende twee zo verdeeld.

    Om de stapel van pijnpunten niet nog verder te verhogen heeft bondskanselier Olaf Scholz achter de schermen Macron zijn zin gegeven: Ursula von der Leyen krijgt haar tweede termijn. Scholz breekt hiermee met de afspraak uit zijn regeerakkoord met de Groenen en de liberale FDP.

    De Europese verkiezingen raken ook het Binnenhof. Wat wil Wilders nou echt met Orbán en Poetin? Wat betekent dit voor Nederland? Botsen VVD en D66 hierover in de liberale Macronclub? Mogen NSC en BBB dan nog wel meedoen in de EVP? En hoe kwam NSC aan zijn lijsttrekker?

    ***

    Verder luisteren

    399 - Politieke problemen in Duitsland, Nederland en Europa: de grote zorgen van Bondsdaglid Otto Fricke

    321 - Umwertung aller Werte - Parijs en Berlijn van elkaar vervreemd op hun eigen feest

    378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts

    344 - Nederland in Europa: een masterclass door Tom de Bruijn

    336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt

    299 - Dramatische verschuivingen in de wereldpolitiek. Europa heeft eindelijk een telefoonnummer

    272 - Dankzij Poetin: nu écht intensief debat over de toekomst van Europa

    109 - Mathieu Segers: Sterke lidstaten maken Europa sterk

    106 - Diederik Samsom over het Europese klimaatbeleid en het crisisherstelplan

    100 - Nederland in Europa: lusten en lasten door de eeuwen heen

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:32:12 – Deel 2

    01:07:55 – Deel 3

    01:27:00 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

  • Politiek is 'Hollywood for ugly people'. En net als de wereld van het klatergoud kent ook die van het Binnenhof, Brussel en Washington DC juice channels, roddelmedia en fluistercampagnes.    

    Deze kabinetsformatie levert fascinerende voorbeelden daarvan. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren het hoe, wat en wie van roddel en achterklap als politiek wapen.

    ***

    Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

    Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar [email protected] en wij nemen contact op.

    Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier

    ***

    Wat moet je weten over de mechanismen van de politieke Roddel & Achterklap? Hoe leer je ze begrijpen en herkennen?       

    1] Politiek is nog altijd een mannenwereld   

    En dus horen bluf, haantjesgedrag en roddel er helemaal bij. Vrouwen in de politiek zijn veelal zakelijker en op de bal gericht. Dat irriteert dan ook nogal eens, vraag maar aan Sigrid Kaag.

    Zowel bij 'functie elders' als bij de legendarische 'roddeltante' van de VS, FBI-directeur J. Edgar Hoover, speelde dat masculiene milieu nadrukkelijk een rol.     

    2] Dictaturen kunnen niet zonder Roddel & Achterklap

    Zonder vrije meningsvorming is het bestaan van fluistercircuits en speculatie cruciaal voor dictatoriale regimes en hun bevolking. Zowel in het Vaticaan als uit Nazi-Duitsland zijn daar onthutsende voorbeelden van. Zelfs over de dominante katholieke leider van het Binnenhof rond 1900!     

    3] Ook voor Roddel & Achterklap heb je seizoenen  

    Kandidaatstelling, demotie en promotie, 'de poppetjes', interne strijd binnen partijen zijn hoogtij van roddels, lekken en gefluister. Informateur Kim Putters kan erover meepraten.     

    4] Roddel & Achterklap zijn functioneel  

    En dus is de vraag steeds gewettigd: ‘cui bono?' Wie heeft baat bij wat?    

    -Roddel & Achterklap is informatie 

    En kennis is macht. Het is wisselgeld. Kijk hoe Mark Rutte na zijn persconferentie op vrijdag nog even een kleine nazit heeft en net die ene vraag of kwestie dieper aansnijdt.    

    -Roddel & Achterklap wekt vertrouwen  

    Je koopt er goodwill mee. Dát gebeurde tussen Dries van Agt en Hans Wiegel in 'Le Bistroquet'!    

    -Roddel & Achterklap biedt schone handen  

    "Je hebt het niet van mij", immers. Zoals Pieter Omtzigt drie media inseinde dat hij wegliep voordat NSC informateur Ronald Plasterk en de onderhandelingspartners ermee overrompelde. En zoals Hoover de Kennedy’s deelgenoot maakte van vunzige informatie die hen vooral ook zelf zou intimideren.    

    -Roddel & Achterklap dient sluipmoordenaars  

    Vraag maar aan Alexander Pechtold, Monica Lewinsky en Willy Brandt. En aan Mark Rutte en de CDA-campagne van 2021.   

    Zulke fluistercampagnes kunnen als een boemerang terugslaan als het doelwit terug mept. Het lot van Elio di Rupo en Ed Nijpels is hier zeer leerzaam en dat van François Mitterrand niet minder.   

    -Roddel & Achterklap schept afhankelijkheid  

    Als je beiden iets sappigs weet heb je vaak een bodem voor een deal. Meestermanipulator LBJ verwerkte dit zelfs schaamteloos in zijn beroemdste speech tot het Congres.     

    En denk niet dat Roddel & Achterklap iets van de verdorvenheid van deze tijd is. Aan elk hof, in elk kasteel en bij elke paus was het schering en inslag. Een furieuze Johan Remkes – je hoort hem aan het eind - was zich dat maar al te bewust!

    ***

    Verder luisteren

    400 - De kabinetsformatie als de kat van Schrödinger

    376 - Het Haagse moeras, de rutteficatie van het Binnenhof

    367 - Wantrouwen in de wandelgangen: het Binnenhof van moederschoot naar betonnen bunker

    357 – Kabinetsformatie 2021: House of Cards aan het Binnenhof. Annemarie Jorritsma en de obsessie met Pieter Omtzigt

    297 - De kwestie-Arib en de Tweede Kamer als prettig gestoorde anarchie

    249 - Gedrag en omgangsvormen in de Tweede Kamer

    230 - Kabinetsformatie 2021: De blunder van Segers en de geschiedenis van politiek lekken

    180 - Kabinetsformatie 2021: Hoe Mark Rutte de eenzaamste man van het Binnenhof werd

    16 - Johan Remkes wil de democratie redden

    206 - 'Aardverschuiving': Michael Wolff over Donald Trumps laatste dagen als president. En: zijn bezoek aan Mar-a-Lago

    319 - Lyndon B. Johnson, politiek genie en manipulator van de buitencategorie

    47 - Adenauer, de eerste Kanzler

    392 - 2024: triomf en tragedie in historie en actualiteit (over Willy Brandt)

    45 - Liefdesbrieven van Mitterrand

    ***

    Tijdlijn

    00:00:00 – Deel 1

    00:30:34 – Deel 2

    00:44:45 – Deel 3

    01:43:29 – Einde 

    Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.