Episodes

  • Briljant natuurkundige, zakenvrouw, oorlogsheldin, Caroline Bleeker (1897-1985) is het allemaal. Ondernemend en zelfbewust als ze is, richt ze na haar promotie een eigen bedrijf op: een fabriek voor wetenschappelijke instrumenten. In de jaren dertig groeit het uit tot een bloeiend bedrijf. Tijdens de oorlog wordt het een plek waar joodse onderduikers een veilig heenkomen vinden.

    Jarenlang werkt Caroline Bleeker samen met de natuurkundige Frits Zernike en dat resulteert in een baanbrekende uitvinding: een microscoop waarmee voor het eerst het proces van celdeling kan worden bestudeerd. Hij krijgt er de Nobelprijs voor. Maar hoe groot is haar rol eigenlijk?

    Gemaakt door Edda Heinsman.

    Met medewerking van Margriet van der Heijden, Gijs van Ginkel en Nynke van de Haar

    Eindredactie: Marion Oskamp 

    Muziek: Arie Visser

    Eindmontage: Arno Peeters

    Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk 

    Met de stem van Nienke de la Rive Box als Caroline Bleeker, en met de stem van Bart Meijer.

    Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • Het summum van het lot van de vergeten wetenschapper ondergaat orthopedagoog Ida Frye (1909-2003), ook bekend als Zuster Gaudia, omdat ze naast wetenschapper ook enige tijd kloosterling is.

    Zij is gefascineerd door kinderen met autistisch gedrag en schrijft hierover al in 1939. Een van de kinderen die ze behandelt is de vierjarige Siem. Ze observeert de jongen en geeft hem therapie, waardoor Siem duidelijke vorderingen maakt in zijn ontwikkeling.

    Ida Frye is een van de eerste wetenschappers die over autisme publiceert. Toch zien we in de geschiedschrijving de namen van tal van mannelijke ‘ontdekkers’ van autisme, maar zelden die van haar. Hoe kan dat? En hoe liep het af met Siem?

    Gemaakt door Edda Heinsman.

    Met medewerking van Niels Springveld, Annemieke van Drenth, Rob Wolf en de nichtjes van 'Siem'

    Eindredactie: Marion Oskamp 

    Muziek: Arie Visser

    Eindmontage: Arno Peeters

    Met dank aan: Abel Streefland, Stijn Goossens, Frank Meijer en Frederieke van Wijk 

    Met de stemmen van Saar Slegers en Ruben Rosen Jacobson.

    Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • Missing episodes?

    Click here to refresh the feed.

  • In de eerste helft van de twintigste eeuw is de wetenschap een van de weinige manieren voor vrouwen om carrière te maken. Antonia Korvezee (1899-1978) kiest doelbewust dit levenspad. Als studente scheikunde in Delft raakt ze al gauw gefascineerd door radioactiviteit, een heel nieuw en spannend onderzoeksgebied.

    Ondanks dat ze een autoriteit wordt op dit gebied en zelfs in het befaamde lab van Marie Curie werkt, wordt ze keer op keer gepasseerd voor het hoogleraarschap. Na bijna twintig jaar volgt dan eindelijk de beloning en wordt ze de eerste vrouwelijke hoogleraar aan de TU Delft. Maar aan die benoeming zit wel een dubieus randje.

    Gemaakt door Edda Heinsman.

    Met medewerking van: Abel Streefland, Marlies Goorden en Natalie Pigeard 

    Eindredactie: Marion Oskamp 

    Muziek: Arie Visser

    Eindmontage: Arno Peeters

    Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk 

    Met de stem van Feeke Rensen.

    Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • Botanica en genetica Tine Tammes (1871-1947) maakt een flitsende carrière in de wetenschap: ze wordt zelfs de eerste vrouwelijke hoogleraar in Groningen. En dat in een vakgebied dat nog in de kinderschoenen staat. Maar ook een vakgebied met een duistere kant. Want gelijk met de genetica komt ook de eugenetica op, met experimenten om een übermensch te creëren. Hoe dacht Tine Tammes daarover?

    Met enige angst doorgrondt Edda Heinsman de archieven die daarover uitsluitsel moeten geven. Tegelijk is er nog een prangende vraag: waarom gingen mannelijke wetenschappers met de eer strijken voor onderzoek waaraan zij een net zo belangrijke bijdrage leverde?

    Gemaakt door Edda Heinsman.

    Met medewerking van: Ida Stamhuis en Cisca Wijmenga

    Eindredactie: Marion Oskamp 

    Muziek: Arie Visser

    Eindmontage: Arno Peeters

    Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk 

    Met de stem van Josje van Zanden als Tine Tammes, en met de stemmen van: Robert van Tellingen, Dirk Bayens, Rijco van Egdom, Corlijn de Groot en Koos Dijkstra.

    Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • Elsa van Dien (1914-2007) staat op het punt om naar het prestigieuze Harvard af te reizen als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Elsa is een talentvol sterrenkundige en ze zal de eerste Nederlandse vrouw zijn die gaat promoveren in Harvard. Maar de oorlog gooit roet in het eten. Ze moet vanwege haar joodse afkomst onderduiken en verdwijnt uit beeld.

    Na de oorlog promoveert ze alsnog aan Harvard en beleeft haar carrière een glorieuze doorstart, maar dat verandert als ze in het huwelijk treedt met mede-astronoom Bruno van Albada. Vanaf dan publiceert ze nauwelijks nog. Tegelijkertijd verdubbelt het werk van haar man.

    Gemaakt door Edda Heinsman. 

    Met medewerking van: Chaokang Tai, Ed vd Heuvel en Dick van Albada.
    Eindredactie: Marion Oskamp 
    Muziek: Arie Visser
    Eindmontage: Arno Peeters
    Met dank aan: Abel Streefland, Frank Meijer, Stijn Goossens en Frederieke van Wijk 

    Met de stem van Rooske Franse als Elsa van Dien, Guthrie Alexander als nieuwslezer, zang “Oh my darling” door Brenda Bosma

    Alles voor de Wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed, en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • Veel vrouwelijke Nederlandse wetenschappers uit de vorige eeuw wijdden hun leven aan de wetenschap, deden belangrijke ontdekkingen, maar kregen daar nooit de credits voor. Wie waren deze vrouwen? Wat dreef ze en welke obstakels moesten ze omzeilen? Wetenschapsjournalist Edda Heinsman gaat in een vijfdelige podcast op zoek naar de levensverhalen van vijf van deze vrouwen. In archieven en in gesprekken met nabestaanden en intimi komt ze erachter dat vooroordelen, mannelijke tegenwerking, maar soms ook onbaatzuchtigheid en liefde hun carrières in de weg stonden.

    Alles voor de wetenschap is een podcast van de NTR, NPO Luister en de Stichting Academisch Erfgoed en kwam mede tot stand met financiële steun van de Wilhelmina Drucker Fundatie.

  • In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar aanleiding van de uitzendingen.

    Nederland kent een rijke traditie vol invloedrijke wetenschappers. In ‘Jekels Jacht’ brengt Diederik Jekel een ode aan bijzondere en briljante Nederlandse wetenschappers. Hij duikt in de wereld van wetenschappers die met hun baanbrekende experimenten en onderzoeken de koers van de geschiedenis hebben veranderd.

    Dat doet hij door het experiment zoveel mogelijk na te doen met de middelen van toen. Jekel dompelt zich onder in het verleden en verwondert zich over de vindingrijkheid, creativiteit en het doorzettingsvermogen deze Nederlandse helden.

    ⏪ Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/108047/doorjagen-met-diederik-jekel-telepathie-bewijzen-met-wetenschap#:~:text=In%20de%20Focus%2Dpodcast%20'Doorjagen,rijke%20traditie%20vol%20invloedrijke%20wetenschappers.) van deze podcast

    📺 Meer weten? Kijk dan de TV-afleveringen terug van Jekels Jacht, op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/jekels-jacht).

    ‘Doorjagen met Diederik’ wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense en Diederik Jekel
    Redactie: Stijn Goossens en Rijco van Egdom
    Techniek: Stijn Goossens en Sander Nieuwenhuijsen
    Montage: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar aanleiding van de uitzendingen.

    Nederland kent een rijke traditie vol invloedrijke wetenschappers. In ‘Jekels Jacht’ brengt Diederik Jekel een ode aan bijzondere en briljante Nederlandse wetenschappers. Hij duikt in de wereld van wetenschappers die met hun baanbrekende experimenten en onderzoeken de koers van de geschiedenis hebben veranderd.

    Dat doet hij door het experiment zoveel mogelijk na te doen met de middelen van toen. Jekel dompelt zich onder in het verleden en verwondert zich over de vindingrijkheid, creativiteit en het doorzettingsvermogen deze Nederlandse helden.

    📺 Meer weten? Kijk dan de TV-afleveringen terug van Jekels Jacht, op NPO Start (https://npo.nl/start/serie/jekels-jacht).
     

    ‘Doorjagen met Diederik’ wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense en Diederik Jekel
    Redactie: Stijn Goossens en Rijco van Egdom
    Techniek: Stijn Goossens en Sander Nieuwenhuijsen
    Montage: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Nimweegs (https://nl.wikipedia.org/wiki/Nijmeegs) is een taal die wordt gesproken door een paar honderd Nijmegenaren. De taal mag met recht 'inheems' genoemd worden, maar voor taalwetenschapper Luis Miguel Rojas Berscia (https://www.ru.nl/personen/rojas-berscia-l) is er nog meer interessant aan het Nimweegs.

    In deze speciale aflevering tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen spreek Ruben Rosen Jacobson met Luis Miguel over zijn onderzoek naar het verdwijnen van de Nijmeegse taal. Ook schuift de bekende Nijmegenaar Hennie Linders, ook bekend als 'Henniesee', aan om te vertellen over zijn band met de taal. 

    🔊 Deze podcast is opgenomen in het Café van filmtheater LUX in Nijmegen. Je hoort dus mogelijk wat achtergrondgeluid en de kwaliteit van het geluid is niet altijd zoals onze normale afleveringen vanuit de studio.

    ⏪️ Luister ook de vorige aflevering (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/105217/hoe-diep-in-de-amazone-een-nieuwe-taal-ontstaat-special-vanaf-inscience-filmfestival) die we opnamen tijdens het InScience filmfestival. Dan vertelt Luis Miguel over zijn onderzoek naar een inheemse taal in het Amazonegebied

    🎶 Of zing mee met 'Nimweegs mot blieve' (https://www.youtube.com/watch?v=SqIRWiG5FNI) van Harry Jansen

    Lees & kijk ook:
    * Meer informatie (https://www.ru.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/nimweegs-vanuit-dynamisch-oogpunt) over het onderzoek naar Nijmeegs
    * Meer informatie (https://www.gelderlander.nl/nijmegen/honderden-mensen-naar-eerste-wk-nimweegs-lullen-kennelijk-hebben-we-een-snaar-geraakt~a7d74694/) over het WK Nijmeegs lullen
    * Meer informatie (https://benjamins.com/catalog/coll.58) over het boek van Luis Miguel
    * Meer informatie (https://podcast.npo.nl/admin/feed/101/feeditem/Meer%20informatie) over Luis Miguel als hyperpolygot
    * Meer informatie (https://www.cambridge.org/core/journals/language-in-society/article/embedding-in-shawi-narrations-a-quantitative-analysis-of-embedding-in-a-postcolonial-amazonian-indigenous-society/216E42D4810E577AFE57E8DB32955F81)over het onderzoek naar Shawi-taal

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:  
    Host: Ruben Rosen Jacobson
    Redactie en regie: Stijn Goossens
    Montage: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Met dank aan het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/)

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief  (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • In het Amazonegebied worden zo'n 300 verschillende talen gesproken, maar dat wordt steeds minder. Toch lijkt er ook een nieuwe taal op te komen, die gesproken wordt door steeds meer inheemse volken. Taalwetenschapper Luis Miguel Rojas Berscia (https://www.ru.nl/personen/rojas-berscia-l) doet onderzoek naar die nieuwe opkomende taal in de Amazone.

    In deze speciale aflevering tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen spreekt Ruben Rosen Jacobsen met Luis Miguel over zijn avonturen in het Amazonegebied en zijn enorme taalvermogen. Luis Miguel spreekt namelijk meer dan 18 talen, en heeft er meer dan 30 geleerd. Hij is een hyperpolyglot, maar heeft hij ook een geheime truc?

    🔊 Deze podcast is opgenomen in het Café van filmtheater LUX in Nijmegen. Je hoort dus mogelijk wat achtergrondgeluid en de kwaliteit van het geluid is niet altijd zoals onze normale afleveringen vanuit de studio.

    ⏩ Volgende week is aflevering twee van deze speciale serie te horen. Dan spreken we Luis Miguel over zijn onderzoek naar het Nijmeegs als verdwijnende taal. Hoe belangrijk is zo'n lokaal dialect voor de identiteit van de Nijmegenaar?

    Lees & kijk ook:
    * Meer informatie (https://www.cambridge.org/core/journals/language-in-society/article/embedding-in-shawi-narrations-a-quantitative-analysis-of-embedding-in-a-postcolonial-amazonian-indigenous-society/216E42D4810E577AFE57E8DB32955F81) over het onderzoek naar Shawi-taal
    * Meer informatie (https://www.ru.nl/onderzoek/onderzoeksprojecten/nimweegs-vanuit-dynamisch-oogpunt) over het onderzoek naar Nijmeegs
    * Meer informatie (https://www.voxweb.nl/nieuws/luis-miguel-berscia-spreekt-17-talen-tot-nu-toe) over Luis Miguel als hyperpolygot

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:  
    Host: Ruben Rosen Jacobson
    Redactie en regie: Stijn Goossens
    Montage: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Met dank aan het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/)

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief  (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Het is misschien wel het belangrijkste medicijn dat we kennen: de placebo. Het geneesmiddel dat echt werkt, ondanks dat er geen werkzame bestanddelen in zitten. Hoe kan dat? En moet een arts de placebo dan niet vaker voorschrijven?

    In deze bijzondere aflevering van Focus, opgenomen op het NPO Podcast Festival (https://podcastfestival.npo.nl/) met live publiek, gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Andrea Evers (https://www.andreaevers.nl/). Zij is hoogleraar gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden en dé placebo-expert van Nederland.

    Andrea legt uit langs welke mechanismen het placebo-effect werkt, wat een nocebo is, en hoe we de kracht van placebo kunnen inzetten in de zorg. Ook krijgen we een demonstratie van een VR-training in placebo-communicatie voor artsen.

    Wil je een doosje placebo's thuisgestuurd krijgen? Stuur dan een mail naar [email protected] (mailto:[email protected]) met je adres + een toelichting waar je dit medicijn voor gaan inzetten, en we doen het op de post!



    Lees & kijk ook:
    * Meer info over de VR-training 'Placebo effecten in communicatie' van The Simulation Crew (https://thesimulationcrew.nl/producten/placeboeffectenincommunicatie/)
    * Meer info over Andrea Evers:
    * Website (https://www.andreaevers.nl/)
    * Medewerkerspagina van Leiden Universiteit (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/andrea-evers)


    * Center for Interdisciplinary Placebo Studies Leiden (https://www.ipsplacebo.com/)



    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:  
    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Ruben Rosen Jacobson
    Montage: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Met dank aan:
    Eric Jutten van The Simulation Crew voor de VR-demonstratie
    Bouwe van Straten voor de redactie van de bijsluiters in de placebo-doosjes
     
    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief  (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Chiptechnologie is niet alleen goed voor snelle telefoons, slimme computers of zelfrijdende auto’s. Ook ons lichaam kan ermee verbeterd worden. Verbonden met het brein, met als taak om belangrijke lichaamsfuncties te herstellen. Zoals horen, zien, lopen of weer praten.

    Maar zo’n chip in je brein vraagt ook veel van het lichaam, en van een patiënt. Hoe zorg je ervoor dat zo’n chip het juiste effect heeft in het lichaam en wanneer mag je überhaupt een chip in iemands lichaam implanteren? 

    De vooruitzichten voor deze technologische ontwikkeling zijn veelbelovend en gaan razendsnel, maar roepen ook een hoop ethische vragen op. Die vragen bespreekt presentator Lara Billie Rense met Karin Jongsma, Universitair Hoofddocent Bio-ethiek bij het UMC Utrecht. 

    ⏪ In de vorige aflevering (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103722/3-het-technologische-lichaam-3-hoe-een-hersenchip-je-leven-verandert-s09) sprak presentator Lara Billie Rense met verslaggever Stijn Goossens over zijn bezoek aan het lab van Pieter Roelfsema en hoor je meer over de oogchip van Jeroen Perk.

    🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09)en aflevering 2 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103393/2-het-technologische-lichaam-2-zo-helpt-je-smartwatch-bij-stress-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam. Die gaan over de impact van draagbare meetapparatuur op ons lichaam.

    📺 Meer technologie en wetenschap? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus: 'Zacht Robothart' (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Zacht-robothart/VPWON_1353475). De aflevering is vanaf 14 maart te zien op NPO Start.

    📱Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws.

    📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast:
    * Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival (https://www.insciencefestival.nl/nl/vertoning/ntr-focus-podcast/) in Nijmegen
    * Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event (https://podcastfestival.npo.nl/programma) in Tivoli Vredenburg

    Lees & bekijk ook:

    * Meer informatie over medisch ethicus Karin Jongsma (https://www.umcutrecht.nl/en/research/researchers/jongsma-karin-kr)


    * Lees meer over het verhaal (https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/0ac6fb01-065b-4648-99ed-70129c4c7aa1/fabrikant-maakt-het-bionisch-oog-van-jeroen-niet-meer-dancing-in-the-dark) van Jeroen Perk


    * Meer informatie over Pieter Roelfsema (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pieter_Roelfsema) en zijn onderzoek (https://herseninstituut.nl/onderzoeksgroepen/roelfsema/)


    * Meer informatie over het Nederlands Herseninstituut (https://herseninstituut.nl)


    * Hoe zit het met neurorechten? (https://www.youtube.com/watch?v=KGUrTcrPfLM)



    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Stijn Goossens
    Techniek: Stijn Goossens, Caya Muijs en Sander Nieuwenhuijsen
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Wat als je, door ziekte of na een ongeluk, blind of verlamd raakt? Je verliest een deel van je lichaamsfuncties en moet een nieuwe manier van leven opbouwen. Ingrijpende gevolgen, waarbij de wetenschap steeds vaker een handje kan helpen.

    Met een chip in het brein kunnen hersengolven omgezet worden in gesproken tekst. Camerabeeld kan verwerkt worden tot zicht, of met elektrische impulsen kunnen benen weer bewegen. De afgelopen jaren werden deze technieken getest op mensen, met positieve resultaten. Maar is er ook een keerzijde?

    Dat en meer onderzocht verslaggever Stijn Goossens voor deze aflevering. Deze aflevering spreekt presentator Lara Billie Rense met Stijn over die ontwikkelingen.

    ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met medisch ethicus Karin Jongsma (https://www.umcutrecht.nl/en/research/researchers/jongsma-karin-kr) over de ethische vragen bij chips in het brein.

    🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09) en aflevering 2 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103393/2-het-technologische-lichaam-2-zo-helpt-je-smartwatch-bij-stress-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus: 'Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472)', over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op NPO Start

    📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws.

    📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast:

    Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen
    Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg

    Lees & bekijk ook:
    * De video van Stijn’s VR-ervaring op onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)
    * De bionische voet van SimBionics (https://www.simbionics.eu/index.php/technology/)uit de TV-uitzending van Focus: ‘Geprinte benen’ (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472)


    * De oudste prothese (https://thingsthattalk.net/nl/t/ttt:TiHurG/stories/not-to-see-but-to-be-seen/the-history-of-the-eye-prothesis) ooit gevonden, en hoe Egyptenaren (https://historiek.net/teenprothese-uit-het-oude-egypte/162527/) hun protheses maakten


    * Lees meer over het verhaal (https://www.nporadio1.nl/nieuws/binnenland/0ac6fb01-065b-4648-99ed-70129c4c7aa1/fabrikant-maakt-het-bionisch-oog-van-jeroen-niet-meer-dancing-in-the-dark) van Jeroen Perk


    * Meer informatie over Pieter Roelfsema (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pieter_Roelfsema) en zijn onderzoek (https://herseninstituut.nl/onderzoeksgroepen/roelfsema/)


    * Meer informatie over het Nederlands Herseninstituut (https://herseninstituut.nl)


    * Bekijk de gebruikte presentatie (https://www.youtube.com/watch?v=btWKkjbX-uc) van Elon Musk over Neuralink


    * Meer informatie over het bedrijf Second Sight (https://spectrum.ieee.org/bionic-eye-obsolete) en het failliete Pixium Vision (https://www.pixium-vision.com)


    * De verlamde Nederlander (https://nos.nl/artikel/2476311-verlamde-man-kan-door-digitale-brug-tussen-hersenen-en-rug-lopen) die weer kan lopen met een chip in zijn ruggenmerg

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Stijn Goossens
    Techniek: Stijn Goossens, Caya Muijs en Sander Nieuwenhuijsen
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • We dragen technologische apparaten steeds dichter op ons lichaam, vaak met als doel om onze gezondheid in de gaten te houden. We meten stappen, hartslag en slaap, en tegenwoordig zelfs ons stressniveau.

    Maar kan draagbare technologie voorkomen dat we stress ervaren? Of zorgt al die technologie juist voor meer stress?

    Die vragen stelt presentator Lara Billie Rense in deze aflevering aan Matthijs Noordzij, hoogleraar gezondheidspsychologie en technologie aan de Universiteit Twente. Hij doet onderzoek naar het meten van stress met de zogeheten wearables, technologie die je aan en op je lichaam draagt.



    Lees & bekijk ook:
    * Meer informatie over Matthijs Noordzij (https://people.utwente.nl/m.l.noordzij)


    * Meer informatie over het onderzoeksproject Stress in Action (https://stress-in-action.nl/)


    * Meer informatie over de app Sense-IT (https://senseitapp.nl/) en hoe die kan helpen met herkenning van emoties



    ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Focus-verslaggever Stijn Goossens over technologie in het lichaam. Wordt je leven beter met een chip in je lichaam?

    🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/103115/1-het-technologische-lichaam-1-meten-is-weten-toch-s09) van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472), over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op donderdag 22 februari op NPO 2 en daarna op NPO Start

    📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws.

    📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast:

    Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen
    Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Caya Muijs en Stijn Goossens
    Techniek: Caya Muijs en Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Een stap niet gemeten is een stap niet genomen. Het horloge om je pols en de telefoon in je broekzak houden continu bij of je wel voldoende beweegt, goed slaapt of misschien niet te gestrest bent. Maar wat doen we met al die gegevens? Leren we onze lichamelijke gezondheid daadwerkelijk beter kennen, of worden we er misschien juist ongezonder van?

    In deze aflevering bespreekt verslaggever Stijn Goossens zijn zoektocht naar een antwoord op de vraag waarom we ons lichaam zo nodig moeten meten. En wat kunnen we dan allemaal met al die data?

    In gesprek met presentator Lara Billie Rense bespreekt Stijn de rol van intieme technologie, hoe sommige mensen zichzelf extreem uitgebreid meten en of de metingen van zo'n wearable wel te vertrouwen is.

    Lees & bekijk ook:
    * Het onderzoek van MultiScope (https://www.multiscope.nl/diensten/marktcijfers/healthy-lifestyle-monitor.html) over gebruik van gezondheidsapps en wearables


    * Het onderzoek (https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/0073275319865830) van Fenneke Sysling (https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/fenneke-sijsling#tab-1) over de geschiedenis van zelfmeten


    * Meer informatie over Santorio Santorio (https://en.wikipedia.org/wiki/Santorio_Santorio)


    * Het YouTube-kanaal van The Quantified Scientist (https://www.youtube.com/@TheQuantifiedScientist), waar bioinformaticus Rob ter Horst (https://www.robterhorst.com) wearables test.
    * Disclaimer namens Rob: "Zelfmeten en YouTube zijn niet mijn dagelijkse werk, maar een uit de hand gelopen hobby. Ik word op mijn YouTube-kanaal niet gesponsord door merken, maar doe wel aan affiliate-links bij merken waar ik zelf ook tevreden over ben. Ik probeer zo objectief mogelijk te zijn, maar wil ook transparant zijn over mijn inkomen." 




    * Meer informatie over The Quantified Self-community (https://quantifiedself.com)


    * Meer informatie over Martijn de Groot (https://www.linkedin.com/in/martijn-de-groot-15897a12/?originalSubdomain=nl) (Radboud UMC Health Innovations Lab (https://www.radboudumc.nl/health-innovation-labs))


    * Meer informatie over Personal Science (https://en.wikipedia.org/wiki/Personal_Science)


    * Meer informatie over Sebastiaan Overeem (https://www.kempenhaeghe.nl/kempenhaeghe/professionals/sebastiaan-overeem/) (Kempenhaege Instituut)


    * Het promotieonderzoek van Denise van der Mee (https://research.vu.nl/en/publications/psychophysiology-in-the-digital-age) (VU Amsterdam) over onderscheid tussen stress en opwinding bij wearables.

    Voor de geïnteresseerden: 
    * App: Sleep Cycle (https://www.kempenhaeghe.nl/kempenhaeghe/professionals/sebastiaan-overeem/)
    * Video: Sebastiaan Overeem bij de Universiteit van Nederland (https://www.youtube.com/watch?v=QD2GueTCqXk)



    ⏩ In de volgende aflevering gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met hoogleraar gezondheidspsychologie en technologie Matthijs Noordzij over het meten van stress met draagbare technologie. Zorgt technologie voor meer of minder stress?

     

    🎧 Luister ook de komende afleveringen van deze podcastserie over Het Technologische Lichaam.

     

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus Geprinte benen (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Geprinte-benen/VPWON_1353472), over de wetenschappelijke ontwikkelingen voor prothesen. De aflevering is te zien op donderdag 22 februari op NPO 2 en daarna op NPO Start

     

    📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of  Tiktok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video’s van deze podcast en ander wetenschapsnieuws.

    📣Kom naar onze LIVE opnames van de podcast:

    Op 16 maart tijdens het InScience Filmfestival in Nijmegen
    Op 17 maart tijdens het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie en verslag: Stijn Goossens en Caya Muijs
    Techniek: Ruben Rosen Jacobson, Stijn Goossens en Caya Muijs
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • In dierentuin Blijdorp scheppen wetenschappers gorillapoep om kanker te bestrijden. De virussen in deze poep kunnen namelijk niet alleen een tumor aanvallen, maar helpen het lichaam ook om de kanker te bestrijden op lange termijn.

    Op steeds grotere schaal doet men onderzoek naar deze bizarre maar veelbelovende therapie. Hoe werken deze virussen? Kunnen we elk soort virus hiervoor gebruiken? En kan het de kankerbehandeling van de toekomst zijn?

    Die vragen stelt presentator Lara Billie Rense in deze aflevering aan Geertje van der Horst, medisch bioloog aan het LUMC in Leiden. Zij verkent de toepassing van deze 'oncolytische' virussen voor prostaatkanker.



    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen).

    Lees & bekijk ook:
    * Website van het OVIT (Oncolytische Viro Immuno Therapie) consortium (https://www.supportcasper.nl/nl/over-support-casper/onderzoek/ovit-consortium)
    * KWF: Oncolytische virussen maken de weg vrij voor effectieve immuuntherapie van kanker (https://www.kwf.nl/onderzoek/onderzoeksdatabase/oncolytische-virussen-maken-de-weg-vrij-voor-effectieve-immuuntherapie)
    * KWF: Versterken van immuuntherapie bij prostaatkanker met oncolytische virussen (https://www.kwf.nl/onderzoek/onderzoeksdatabase/versterken-van-immuuntherapie-bij-prostaatkanker-met-oncolytische)
    * Het proefschrift van Christianne Groeneveldt (https://scholarlypublications.universiteitleiden.nl/handle/1887/3663612?solr_nav%5Bid%5D=1c5097d707f0b3804fe6&solr_nav%5Bpage%5D=0&solr_nav%5Boffset%5D=0) (onderzoeker in groep van Nadine van Montfoort, LUMC) waar de ridder/kasteel-metafoor vandaan komt
    * Voor de liefhebber, wetenschappelijke artikelen vanuit LUMC:
    * Reovirusen in prostaatkanker (weefselplakjes en muizen) (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34135475/)
    * Het adenovirus ('apenvirus') uit gorillapoep (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34861769/)
    * Van onderzoek naar behandeling (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32553482/)




    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Ruben Rosen Jacobson
    Techniek: Sander Nieuwenhuijsen
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Kunnen virussen de kankerbehandeling van de toekomst worden? In het LUMC doen ze uitgebreid onderzoek naar deze zogeheten 'oncolytische' virussen in prostaatkanker.

    Verslaggever Ruben Rosen Jacobson ging langs om de experimenten met eigen ogen waar te nemen. In deze aflevering vertelt hij over de labmuizen met lichtgevende tumoren en de hoopgevende bijdrage die zij leveren aan dit onderzoek.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen).

    📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/)of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap)voor filmpjes van de labmuizen

    Lees & bekijk ook: 
    * Het artikel in de Volkskrant (https://www.volkskrant.nl/wetenschap/kanker-bestrijden-met-een-virus-uit-de-poep-van-apen-het-erasmus-mc-maakt-er-werk-van~bad8b98b/) waarin Casper van Eijck vertelt over zijn patiënten

    Host: Lara Billie Rense
    Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson
    Redactie: Ruben Rosen Jacobson
    Techniek: Sander Nieuwenhuijsen
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Virussen maken ons soms ziek, maar ze kunnen juist ook heel nuttig zijn voor ons. Ze spelen een sleutelrol in ecosystemen, houden ons immuunsysteem op scherp, en we kunnen ze inzetten om medicijnen bij onze organen naar binnen te smokkelen.

    Daarover spreekt presentator Lara Billie Rense deze aflevering met viroloog Marjolein Kikkert. Marjolein legt uit wat zo'n virus precies doet, in welke smaken ze komen, en hoe we hun evolutionaire trucjes in ons eigen voordeel kunnen gebruiken.

    🎧 Luister ook aflevering 1 (https://www.nporadio1.nl/podcasts/focus-wetenschap/101792/1-vriendelijke-virussen-1-het-virus-onze-vijand-s08) van deze podcastserie over Vriendelijke Virussen.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen).

    Lees & bekijk ook:
    * Het Focus Jaaroverzicht op TV (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Focus-Jaaroverzicht/VPWON_1344834) waarin o.a. viroloog Marion Koopmans terugblikt op het wetenschapsnieuws van het jaar 2023

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Ruben Rosen Jacobson
    Techniek: Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • Welk beeld krijgen we in de media voorgeschoteld van virussen? Welke taal wordt er gebruikt om erover te praten? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson zoekt het uit.

    Virussen zijn met het blote oog niet waar te nemen, maar ze kunnen wel de hele wereld in zijn greep houden. De recente Covid-pandemie of de Spaanse griep.. door alle doden, nare ziektes en pandemieën in de geschiedenis zijn virussen nooit echt onze vrienden geweest.

    Weinig mensen dus die deze ziektemakers het voordeel van de twijfel willen geven. Toch is daar misschien wel reden toe.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus over kankerbestrijdende virussen, met Petra Grijzen (https://npo.nl/start/serie/focus/seizoen-12/focus_25/afspelen).

    Lees & bekijk ook: 
    * Het artikel (https://onzetaal.nl/flipbook/dec-2020/mobile/index.html#p=4) van Jaap de Jong in Onze Taal, alsook het artikel (https://www.nemokennislink.nl/publicaties/hoe-we-de-onzichtbare-vijand-met-een-hamer-platslaan/) dat Nemo KennisLink hierover schreef
    * De video (https://youtu.be/UJLWiLPIfGU?si=61QeYE65WKXUPYmt)van EO TopDoks over het coronavirus
    * De video (https://youtu.be/Kr57ax0OWMk?si=sf32mhSAAXQeVm2O)van Kurzgesagt over het pokkenvirus
    * De infographic (https://www.visualcapitalist.com/history-of-pandemics-deadliest/)over de dodelijkste pandemieën uit de geschiedenis

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Verslaggever: Ruben Rosen Jacobson
    Redactie: Ruben Rosen Jacobson
    Techniek: Stijn Goossens 
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen

    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])
    Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)

  • De mode-industrie produceert continu goedkope nieuwe kleding die van ver weg naar ons toe verscheept wordt. Vervolgens kopen we te veel, dragen het te weinig en gooien het te gemakkelijk weer weg. Dat resulteert in bergen wegwerpkleding. 

    Zijn de huidige businessmodellen van de fashionindustrie nog wel van deze tijd? En hoe kunnen fashion ondernemers de slag naar duurzaamheid maken?

    Daarover gaat presentator Lara Billie Rense in gesprek met Kim Poldner. Zij is lector circulaire businessmodellen aan de Haagse Hogeschool en houdt zich al bijna twintig jaar bezig met de duurzame modesector.

    ⏩Dit was de laatste aflevering in de serie Fast Fashion. In het nieuwe jaar zijn we er weer, met nieuwe wetenschapsverhalen!

    🎧 Luister ook de andere afleveringen (https://plinkhq.com/i/791101885) van deze podcastserie over Fast Fashion.

    📺 Meer weten? Kijk dan naar de TV-aflevering van Focus (https://ntr.nl/Focus/287/detail/Fast-Fashion/VPWON_1344851) over Fast Fashion, met Petra Grijzen.

    📱 Ga naar onze Instagram (https://www.instagram.com/ntrwetenschap/) of TikTok (https://www.tiktok.com/@ntrwetenschap) voor video's van deze podcast en ander wetenschapsnieuws.

    Lees & bekijk ook: 
    * Meer informatie over het boek 'Love Letter To My Clothes' van Kim Poldner (https://lecturis.nl/en/product/love-letters-to-my-clothes/)

    Podcast Focus wordt gemaakt op de NTR wetenschapsredactie door:

    Host: Lara Billie Rense
    Redactie: Stijn Goossens
    Techniek: Ruben Rosen Jacobson en Stijn Goossens
    Eindredactie: Gerda Bosman en Sander Nieuwenhuijsen


    Vragen? Mail de redactie: [email protected] (mailto:[email protected])Wil je op de hoogte blijven van onze programma’s? Abonneer je dan op de NTR Wetenschap Nieuwsbrief (https://ntr.dmd.omroep.nl/x/plugin/?pName=subscribe&MIDRID=S7Y1BwAA04&pLang=nl&Z=1317075972)